Scholen stappen af van traditionele groepen met juf of meester

Alle scholen in de regio Den Bosch laten groepen los en gaan in units werken. Of met alle kinderen van dezelfde leeftijd (bijvoorbeeld drie groepen 3) die samen komen te zitten, of met bouwen (bijvoorbeeld groep 3, 4, 5). Foto: Koen Verheijden

Zeker 100 basisscholen in het hele land hebben het traditionele schoolsysteem overboord gegooid. Ze laten het lesgeven in vaste groepen los en zijn overgestapt op zogenoemde units, waar kinderen van verschillende leeftijden op één niveau uitleg krijgen. Daarna gaan ze in kleine groepjes aan het werk.

Patrick Banis, directeur Arbeidsmarkt van onderwijskenniscentrum CAOP, heeft de cijfers geïnventariseerd. In de regio Den Bosch hebben vrijwel alle basisscholen het traditionele schoolsysteem achter zich gelaten.

De nieuwe werkwijze is het gevolg van 'een gevoel van onbehagen in het huidige onderwijs', aldus Rob Martens, hoogleraar Onderwijsvernieuwing aan de Open Universiteit. ,,Veel scholen hebben een onbehaaglijk gevoel over het standaard curriculum. Dat is als een eiersorteermachine die bepaalt in welk vakje je terechtkomt en die veel leerlingen demotiveert.''

Strak keurslijf
CAOP-directeur Banis, sluit zich daarbij aan: ,,Het basisonderwijs is vaak traditioneel vormgegeven. Alles past binnen een strak keurslijf. Op de scholen die de groepen loslaten, is veel meer ruimte voor persoonlijke aandacht voor kinderen. Zo kan zelfs een deel van het lerarentekort worden opgelost.''

Want leraren kunnen zich dan beperken tot hun basistaken, zoals lesgeven, kinderen begeleiden en leerplannen maken, aldus Banis. Onderwijsassistenten kunnen andere verplichtingen overnemen, waaronder werkjes klaarleggen en kinderen extra uitleg geven.

Vernieuwing
Ook scholen waar in de praktijk nog geen verandering valt te bespeuren, denken na over vernieuwing, constateert hoogleraar Martens. Niet voor niets ontstaan iPadscholen, waarbij leerlingen meer leren met behulp van een tablet, en Kunskapsskolan, een concept waar leerlingen ook helemaal hun eigen lesprogramma volgen. De tijd dat alle kinderen op pagina 12 van het rekenboek aan de slag moeten, komt ten einde, voorspelt Martens. ,,Je voelt dat er iets aan de hand is in het onderwijs.''

Sectororganisatie PO Raad ziet de groep overstappende scholen groter worden, maar ze lopen daarbij soms tegen problemen aan vanuit het traditionele systeem. Onlangs klopte een bestuur uit IJsselstein aan voor hulp. Het administratieve systeem, waarin de ontwikkeling van de leerlingen wordt gevolgd, sluit niet aan bij het unitonderwijs. Leraren kunnen de resultaten van de kinderen bijvoorbeeld nu niet met elkaar delen.

Door Ellen van Gaalen