Iedereen aan de automaat; dagen versnellingspook zijn geteld

Foto: iStock

De automatische versnellingsbak is aan een onstuitbare opmars bezig. In ruim een derde van de nieuwe auto’s ontbreekt dit jaar de versnellingspook.

Tien jaar gelden was nog geen vijfde van de nieuwe auto’s voorzien van automatische transmissie. De nadelen die vroeger aan veel automaten kleefden - langzaam optrekken en niet zuinig - zijn verdwenen. Bij moderne automaten is zes versnellingen standaard en bij luxe modellen zelfs acht of negen. Dat leidt tot heel comfortabel, schokvrij rijden zonder gierend motorblok. Vooral automobilisten die veel in de file rijden, zweren bij een automaat.

Zuiniger
"Automatische versnellingsbakken zijn tegenwoordig zuiniger met dus een lagere CO2-uitstoot dan een handgeschakelde. Dat vertaalt zich in een lagere BPM-belasting waardoor een automaat niet zoals vroeger altijd duizenden euro’s duurder is , maar vaak even duur of zelfs goedkoper," zegt Tom Huyskens van Bovag.

Brancheorganisatie Bovag en Rai Vereniging zeggen dat de handgeschakelde versnellingsbak in rap tempo uitsterft. Nu de automaat standaard wordt, zullen de meerprijzen die sommige automerken nog hanteren verdwijnen. Voorzitter Steven van Eijck van de Rai: "Vanaf 2030 moeten alle nieuwe auto’s emissieloos kunnen rijden en dat zijn allemaal auto’s met een automaat."

Veiliger
De Groningse hoogleraar verkeerspsychologie Dick de Waard onderzocht of rijden in een automaat veiliger is. "Ja, dat is zo, want je haalt een taak weg bij de bestuurder en je kunt beide handen aan het stuur houden. Maar de verschillen zijn niet groot. Je schakelt op den duur automatisch en denkt er niet bij na."

Niet alleen de hogere prijs, ook een negatief imago stonden de populariteit van de automatische versnellingsbak lange tijd in de weg. De DAF in de jaren zestig van de vorige eeuw was de eerste Nederlandse auto met automatische versnelling. En de echo van Het DAF-je is nog steeds hoorbaar: een automaat is voor mensen die niet kunnen autorijden en voor stramme bejaarden

Sportief
Veel zelfbenoemde sportieve rijders, mensen die graag snel optrekken en plezier beleven aan autorijden, zweren nog bij een versnellingspook. Maar een auto met een computergestuurde automatische versnellingsbak met dubbele koppeling rijdt ze er met gemak uit. Een dubbele koppeling is een versnellingsbak waar de volgende versnelling al klaar ligt om meteen in actie te komen. Handmatig is die acceleratie niet te evenaren. Zelfs Ferrari heeft eind vorig jaar de handbak naar het museum gedragen.

Onzin
Verkeerspsycholoog De Waard juicht het toe dat de automaat eindelijk doorbreekt. "Het is heel opmerkelijk dat alles in de auto geautomatiseerd moet worden, maar dat we wel massaal vasthielden aan dat pookje om sportief te kunnen rijden. Grote onzin, er is niks sportiefs aan. In de Verenigde Staten en Japan zijn alle auto’s automaten."

Bij Mercedes-Benz zijn alle auto’s vanaf de C-klasse voorzien van een automatische versnellingsbak. Handgeschakeld is bij de grotere types niet eens meer te koop. Bij de kleinere Mercedessen wil driekwart van de kopers een automaat, laat de importeur weten. Sommige luxe automerken leveren op verzoek nog wel een schakelauto, maar tegen een forse meerprijs. Porsche bijvoorbeeld rekent voor auto met een ouderwetse pook zo’n 8000 euro extra, en hij is nog langzamer ook. Van de dit jaar in Nederland 1250 verkochte Porsches waren er tien handgeschakeld.

Niet alleen de dure Duitsers zijn geheel over op de automaat. Marktleider Volkswagen levert ook eenderde van de nieuwe auto’s zonder versnellingspook. Een gratis automaat is dit jaar hét showroomlokkertje. Bijna alle automerken adverteren ermee.

Vergrijzing
Volgens de Bovag zorgt de vergrijzing ook voor extra populariteit. Professor De Waard waarschuwt wel dat ouderen tijdig over moeten stappen. "Als een oudere niet meer in een schakelwagen kan rijden dan gaat ook de gewenning aan een automaat moeizaam en dan is het gemak en de veiligheid ver te zoeken."

De populariteit van de automaat is nog niet te zien bij de rijschoolhouders. Een rijbewijs dat is behaald in een automaat is niet geldig in een handgeschakelde auto. Vorig jaar haalden 3749 mensen een rijbewijs dat alleen geldig is in een automaat, meldt het Centraal Bureau Rijvaardigheid. Dat zijn er weliswaar 1000 meer dan tien jaar geleden, maar nog steeds geen 2 procent van het totaal.

Door Ton Voermans