Vloggers krijgen eerst applaus, dan moeten ze dood

  • FamkeLouise
FamkeLouise (19), vlogger en ‘gangster-rapper’, is online een hit. Een riant belegde boterham verdient ze met shows, zoals zaterdagavond in Heerlen. Daar staat een bak kritiek tegenover. Een verkenning van deze online sensaties.

Hij wil ‘met Marlous onder de does’ en ‘met Romana op de scooter’. Zanger Rinus heet online wel ‘het afvalputje van de cultuur’, ‘de Quasimodo van YouTube’, ‘een debiel die uitgroeit tot superster’. Rapper Sjors (bij hem klinkt het als wepper) uit Brunssum ("Populair op het net/het maakt me gek/blijf scoren in de media”) valt op met gekke uitspraken, zoals zijn wens pornoster te zijn. Dan is er Boef, de oproerkraaier die meiden kechs - hoeren - noemde. Wat hem op geschrapte optredens kwam te staan.

 

Zeventien miljoen views
Net als hij heeft FamkeLouise (19) online een sterrenstatus. In haar samen ruim zeventien miljoen keer bekeken clips van Op me monnie en Vroom is ze een stoere, sexy meid die flessen van frisdrankmerk Fernandes leegschudt, middelvingers opsteekt, op motors rijdt en speelgoedpaardjes in de fik zet.
Ze doet het met opzet, vertelt ze, als een vleugje girlpower. Een beetje als de Nederlandse Miley Cyrus, die door met haar billen te schudden, twerken, een middelvinger opstak. "Van meisjes accepteren we weinig. Dans je uitdagend, dan word je voor het een en ander uitgemaakt. Ik vind dat je moet kunnen zijn wie je wil. Ja, ik zet mezelf over de top neer. Als een gangsterrapper. Beyoncé, mijn voorbeeld, pakt ook graag groots uit. De aandacht trekken hoort erbij. Dan moet je met iets leuks komen, shockeren.” Dat je dan een karrenvracht kritiek over je heen krijgt, of bekers bier naar je gesmeten krijgt bij shows, neemt ze op de koop toe. "Natuurlijk wist ik dat er reacties zouden komen. Daar ben ik, hoe hard ze soms ook zijn, aan gewend geraakt sinds ik vlog. Het belangrijkste is dat mijn familie en vriendje weten hoe ik ben. Als zij me tips geven, denk ik erover na, wat een ander zegt doet me niet veel.”

Social media als uitlaatklep
Dat klinkt volwassen, de vraag is wat je doet als mensen schrijven dat je een ziekte moet krijgen of, beter nog, zelfmoord kunt plegen. "Ja, heftig. Maar als ik kijk naar de profielfoto’s bij de reacties, zie ik dat het kinderen zijn. Zij hebben nog geen besef van wat je kunt zeggen en wat niet. Toen ik twaalf was heb ik op Hyves soms ook vreselijke dingen geschreven, waar ik me nu kapot voor zou schamen. Sociale media zijn een uitlaatklep, tja. Nou ja, ik ga maar lekker door.” Zo doet ze drie, vier shows in de week. Ultrakorte, zegt ze. "Ongeveer tien minuten. De dj draait warm en ik zing mijn twee liedjes. De tijd vliegt voorbij, maar ik heb er heel wat uren voor geoefend. Wil je het goed doen, dan gaat er meer werk in zitten dan je denkt. Je moet ervaring opdoen. Ik droom van een show vol dans, zang en entertainment, maar dat leer je niet in twee weken.” Aan het bekend zijn is ze gewend. "Ik vlog al lang en dus kenden veel kinderen me, nu weten volwassenen ook wie ik ben. Als ik de snackbar bel, kennen ze mijn naam.” Haar moeder schreef online al hoe trots ze op haar dochter is. "Famke heeft dit op eigen kracht bereikt, door vallen en opstaan, door het gewoon te doen, door netwerken aan te boren en samenwerkingen aan te gaan.”

Honger naar leedvermaak?
Het blijkt lastig een verklaring te vinden voor het succes van deze online grootheden. Stuk voor stuk zeggen benaderde hoogleraren, op het gebied van jongerencultuur, digitale samenleving of ‘fan zijn’, er geen kaas van gegeten te hebben. "Helaas, dit soort digitale mediasterren vallen inmiddels ver buiten mijn terrein van expertise”, zegt een van hen. Is het de honger naar leedvermaak? Het genot van aapjes kijken? Zeker, een aantal van deze types heeft talent (neem Teske de Schepper), anderen zijn eerder een attractie, een vrouw met de drie borsten anno 2018. Muziekkenner Atze de Vrieze zei eerder tegen de NOS: "Nu is YouTube hét platform voor artiesten om door te breken en vloggers, met een jonge doelgroep, lukt dat het snelst. Daar gaat het nu om bij nieuwe artiesten. Ze moeten meteen knallen met views zodat ze in de machine terechtkomen. Nadat ze die hebben gekregen, gaat het pas om de hitlijsten. Het is alleen de vraag hoeveel van hen bekend blijven. Jonge fans zijn genadeloos, ze willen altijd iets nieuws.”

Blijven knokken
FamkeLouise is niet van plan om slechts eventjes mee te draaien. "Als je allround bent, kom je het verst. Dat is waarom ik om me heen kijk naar trends. Wat is in? Nu is dat autotune. Als het straks gitaarmuziek is, kijken we of ik dat ook kan. Ik blijf knokken. Ik geloof dat er niets is wat niet kan.” 

Door Ruud Maas