Wonen

Geen tuin, toch tuinieren? Tips voor planten in pot

Afbeelding: iStock

Als je geen tuin hebt, kun je tóch tuinieren: in potten en bloembakken. Maar hoe houd je planten daarin levendig en mooi? Tuinexpert Romke van de Kaa geeft tips.

Bloeiende potplanten fleuren je terras of balkon hoe dan ook op. En ook in een ‘gewone’ tuin misstaan ze niet. Maar welke plant tiert welig in een pot? Dat hangt af van wat je er in de winter mee doet. Kun je potten ’s winters tegen vorst beschermen of zelfs naar binnen brengen? Dan geldt: the sky is the limit. Ga anders voor eenjarigen.

Bloembollen
Bloembollen zijn een geval apart. Ze zijn onmisbaar als je in maart en april al wat in bloei wilt hebben, maar daarna zit je met een pot vol afstervend loof. En – zo hebben we allemaal ingeprent gekregen – je moet de bollen in de grond laten totdat het blad helemaal is afgestorven. Sommigen denken de aftakeling te kunnen maskeren door violen of petunia’s bovenop de bloembollen te planten. Dat werkt niet; afgestorven bloembollen moeten warm en droog bewaard worden en violen hebben dagelijks water nodig.

Je kunt de potten met bollen ’s zomers het best droog en warm wegzetten. Heb je daar geen ruimte voor, dan kun je ze uit de potten halen en in een zak bewaren tot de herfst. Sneeuwklokjes, narcissen en zomerklokjes kun je niet bewaren in een zak, of in een pot met droge grond, maar blauwe druifjes, tulpen en hyacinten varen er wel bij: hoe droger en warmer, hoe beter.

Kruidentuin
Kies je voor tijdelijke beplanting? Besluit eerst of je gaat voor nut of voor schoonheid. In het geval van nut: plant je bloembak vol met peterselie, basilicum, kervel, dille, en wat verder in de kookboeken voorbij komt. 

Je kunt zo’n kruidentuin zaaien, maar het is handiger om in de supermarkt een potje met een kruidenplant te kopen. Die plant kun je voorzichtig uit elkaar trekken, waarbij je de wortels zo min mogelijk beschadigt en op die manier maak je van een pot peterselie of basilicum twintig kleine plantjes.

Heb je de ruimte, dan kun je tomaten, komkommers, courgettes en paprika’s in potten kweken. Dat gaat niet altijd zonder problemen. Vooral tomaten en komkommers kunnen ten prooi vallen aan schimmels en virussen. Je verkleint de kans daarop door geënte planten te kopen.

Eenjarige planten
Ga je liever voor schoonheid, dan is er een enorme keuze uit eenjarige planten: violen, petunia’s, begonia’s, verbena’s en nog veel meer. Twee zaken om in de gaten te houden: niet alle planten houden van schaduw. Begonia’s en Vlijtige Liesjes doen het prima in de schaduw, maar een verbena heeft liever zon.

En sommige planten bloeien langer dan andere – korenbloemen en klaprozen lijken misschien leuk in een pot, maar zijn wel na drie weken uitgebloeid. Gazania’s (een soort margriet uit Zuid-Afrika) en surfinia’s (lijkend op een mini-petunia) bloeien de hele zomer. Sommige van deze planten zijn eigenlijk niet eenjarig; in een ander klimaat dan het onze zijn het vaste planten. Bij ons bevriezen ze bij de eerste nachtvorst. En dat is wel zo handig: je gooit de potten leeg, en zet ze droog weg tot de volgende lente.

Inpakken bij kou
Kun je planten tegen vorst beschermen of de potten naar binnen brengen, dan zijn er toch een paar zaken die je in de gaten moet houden. Een appelboompje kun je best in een pot op het balkon houden, die is winterhard. Maar al kan het boompje ’s winters niet bevriezen – de wortels kunnen dat wel. Wie struiken, bomen en vaste planten in potten kweekt, moet bij strenge vorst de pot inpakken, in plaats van de plant.

Ook bij permanente beplanting kun je twee wegen bewandelen: je kunt ervoor kiezen om rabarber, asperges, kweeperen en kersen in potten te kweken, of je kunt kiezen voor planten als rododendrons en camellia’s die oneetbaar, maar decoratief zijn. En heb je de gelegenheid om planten ’s winters vorstvrij te stallen, dan kun je je uitleven met citroenen, mandarijnen, grapefruits en kumquats. Zelfs een paw paw behoort tot te mogelijkheden voor de gedreven kuipplantentuinier.

Siergrassen
Ook vaste planten zijn vaak goede potplanten, lage siergrassen en hosta’s doen het goed in een pot, waarbij je je het voordeel hebt dat je hosta’s tegen slakken kunt beschermen door een koperdraad om de pot te draaien. Kies een potgrond met klei, zoals je voor rozen zou nemen. Die houdt water en meststoffen veel langer vast dan een potgrond die voornamelijk uit tuinturf bestaat.  

Tips

- Boompjes en struiken in potten vangen veel wind. Een flinke oleander in een kleine pot waait bij windkracht 2 al om. Kies geen dure pot en zet ze niet op de wind. Staan de potten op een terras, sla dan een draadnagel tussen de tegels en zet de pot daar met het afwateringsgat overheen.
- Potgrond is zwaar. Wie geen steekwagen heeft, kan de pot gedeeltelijk vullen met hydrokorrels van gepofte klei. Die wegen minder dan grond. Gebruik geen korrels van piepschuim. Die vind je generaties later nog terug.
- Planten in potten hebben dagelijks water en wekelijks mest nodig. Kies voor langwerkende mestkorrels, zoals osmocote, die je maar eenmaal per seizoen strooit.
- Citrusboompjes zien er verleidelijk uit, maar zijn lastig in de omgang. Er is kennis en kunde voor nodig om een mandarijnenboom in leven te houden. Wil je het toch proberen, begin dan met de citroenboom.

Door Romke van de Kaa