'Is Dutroux na 22 jaar cel nog altijd gevaarlijk'

Afbeelding: Archieffoto AP

Is Marc Dutroux na 22 jaar opsluiting nog altijd gevaarlijk? Dat is de vraag die Bruno Dayez, de advocaat van Marc Dutroux, zich stelt.

Dayez heeft aan de rechtbank gevraagd om een college van experts samen te stellen dat moet beoordelen hoe gevaarlijk zijn cliënt is. De raadsheer blijft ijveren om Dutroux tegen 2021 vrij te krijgen. 

Met de 'kansberekening' hoopt Dayez, die sinds 2017 de nieuwe advocaat is van Dutroux, dat de beruchtste crimineel van België kans maakt om voorwaardelijk vrijgelaten te worden. Dat schrijven de kranten van Sudpresse vandaag. 

Seksueel geweld
Er bestaan wetenschappelijke methodes om de kans op recidive te bepalen. Zo kunnen psychologen op basis van de zogeheten VRAG-schaal (Violence Risk Appraisal Guide) beoordelen hoeveel risico er bestaat dat een individu in de toekomst opnieuw een gewelddadig feit pleegt. De SORAG-schaal (Sex Offender Appraisal Guide) biedt de mogelijkheid te bepalen of een crimineel opnieuw seksueel geweld zal plegen. 

"Canadese onderzoekers volgden 700 individuen in een streng beveiligd ziekenhuis. Sommige individuen hadden strafbare feiten gepleegd, andere niet”, vertelt professor Pham, hoofd van de faculteit psychologie aan de universiteit van het Noorse Bergen. "De variabelen waarmee rekening wordt gehouden, zijn historisch bepaald. Men kijkt naar het verleden van het individu. Bijvoorbeeld: antisociaal gedrag dat werd opgemerkt tijdens het lager onderwijs, de geschiedenis van alcoholgebruik of drugs, de burgerlijke staat, de strafrechtelijke geschiedenis, de leeftijd van de dader tijdens het plegen van de feiten, een persoonlijkheidsstoornis.”

Om in te schatten hoe gevaarlijk een crimineel is, wordt naast de VRAG-schaal en de SORAG-schaal ook vaak de PCL-R-schaal toegepast. Op basis van deze laatste schaal kunnen psychologen het niveau van psychopathie beoordelen.

Voorzichtigheid
"Ik wil wel waarschuwen, want dit moet voorzichtig aangepakt worden”, gaat professor Pham verder. "Deze schalen zijn slechts een kompas: ze sturen je in een bepaalde richting, maar tonen je niet het precieze adres zoals een gps.”

Als aanvulling op de resultaten van bovenstaande methodes ondergaat de persoon een psychiatrisch en een klinisch onderzoek. "De expert moet het individu altijd persoonlijk ontmoeten”, voegt psycholoog en forensisch expert Donatien Macquet toe. "Tijdens deze ontmoeting zal het non-verbale aspect zeer belangrijk zijn. Komt het individu tijdens het onderzoek manipulatief, empathisch of dominant over?” Als gerechtspsychologen bepalen dat er geen kans is op recidive, kan dat het oordeel van de rechtbank beïnvloeden.

'Perfecte psychopaat'
Psychiater Walter Denys onderzocht Marc Dutroux in 1996 tijdens zijn arrestatie. Hij zag Dutroux in het gerechtsgebouw van Neufchâteau en vervolgens twee of drie keer in de gevangenis. Tijdens het proces in Aarlen beschreef hij hem als 'de perfecte psychopaat'. Als Dutroux zo'n 'perfecte psychopaat' is, zal uit de resultaten blijken dat de kans op recidive groot is, zo schrijven de kranten van Sudpresse.

"Ik heb meer dan 6000 mensen onderzocht tijdens mijn 40-jarig durende loopbaan”, aldus Denys. "Dutroux is zeker een van de weinige psychopaten die ik ontmoet heb. Hij springt er niet echt uit.”

Volgens Denys, die Dayez een 'arme advocaat' noemt, is er geen wetenschappelijk antwoord mogelijk op de vraag of Dutroux niet langer gevaarlijk is. "De Canadezen die de risicoschalen hebben ontwikkeld, hebben veel creativiteit. Maar zoiets werkt niet elke keer. Psychiaters zijn geen profeten. Ik geef vaak hetzelfde antwoord als rechters me vragen of een crimineel nog gevaarlijk is. Ik antwoord vaak dat het individu op dit moment niet gevaarlijk is, maar dat ik niet kan bepalen of dat binnen drie weken nog steeds zo zal zijn. Dat is onmogelijk.”

Volgens Denys is 'psychopathie geen ziekte die je kunt behandelen met een gele of een rode pil, maar wel een anomalie van de persoonlijkheid'. "Psychopaten zijn zoals motorrijders: sommige zijn gevaarlijk, andere niet”, besluit de psychiater. 

Door Redactie