'Het is niet de vraag óf maar wanneer nieuwe kredietcrisis uitbreekt'

Afbeelding: AD

Het is niet de vraag óf maar wanneer er een nieuwe kredietcrisis uitbreekt. Die waarschuwing geeft oud-bankpresident Nout Wellink tien jaar na het uitbreken van de grootste crisis sinds de Tweede Wereldoorlog. Hetzelfde zegt de Amerikaanse oud-bankbaas Bernanke.

Volgens voormalig president van De Nederlandsche Bank Nout Wellink vervalt de wereld in dezelfde fouten nu de herinnering aan de vorige crisis vervaagt. Destijds dreigde het hele financiële systeem als een kaartenhuis in elkaar te storten, omdat banken, bedrijven en burgers te veel op de pof leefden.

Onvoldoende geleerd
"We hebben allemaal onvoldoende geleerd," zegt Wellink in een interview met deze krant. Hij wijst op de aanhoudend lage rente waardoor huizenprijzen hard zijn gestegen en bedrijven die eigenlijk niet levensvatbaar zijn hun tekorten makkelijk kunnen bijlenen. "Consumenten zijn weer gaan lenen, politici houden verkeerde pleidooien en klagen dat banken te moeilijk zijn met leningen verstrekken. Ooit leidt dat tot een nieuwe crisis."

Ook Ben Bernanke (destijds hoofd van de centrale bank van de Verenigde Staten) waarschuwt dat we niks lijken te hebben geleerd van de vorige crisis. In een opinieartikel in de New York Times betoogt hij dat er veel is verbeterd bij de banken om een nieuwe crisis te voorkomen. Maar onlangs heeft het Amerikaanse congres de regels weer versoepeld, zodat de Amerikaanse toezichthouder minder mogelijkheden heeft om in te grijpen wanneer het bij een bank weer fout dreigt te gaan.

Miljarden
Tien jaar geleden startte de wereldwijde kredietcrisis nadat de Amerikaanse zakenbank Lehman Brothers omviel. In Nederland trok het kabinet miljarden uit om te voorkomen dat hetzelfde zou gebeuren met ABN Amro en ING. Volgens Wellink kan nooit worden uitgesloten dat de belastingbetaler in de toekomst weer moet bijspringen als banken in de problemen komen.

In principe moeten banken zichzelf redden: "Banken nemen geen onnodige risico’s meer als ze weten dat de staat ze niet redt." Maar, waarschuwt hij, soms kunnen de gevolgen van een faillissement zó groot zijn dat ‘de rekening voor de belastingbetaler nog veel hoger wordt’.

Ook waarschuwt Wellink voor nieuwe spelers op de kapitaalmarkt, zoals Google en Alibaba die leningen gaan aanbieden. Daar is volgens de oud-bankdirecteur nog weinig regelgeving voor.

Door Hans van Soest en Laurens Kok