Woningmarkt dreigt volledig te ontsporen

Afbeelding: ANP/Lex van Lieshout

Alle seinen staan op rood voor de woningmarkt. Het gemiddelde huis in Nederland was nog nooit zo duur als nu: 292.000 euro. Dat is een stijging van dik 10 procent ten opzichte van vorig jaar.

Ondertussen is het aantal te koop staande woningen gedaald naar een dieptepunt. "Dit gaat echt de verkeerde kant op", waarschuwen de makelaars.

Zorgelijk beeld
Het is Code Rood voor de woningmarkt, zegt NVM-voorzitter Ger Jaarsma bij de presentatie van de cijfers van Nederlandse Vereniging van Makelaars over het derde kwartaal van dit jaar. De nieuwste cijfers laten een zorgelijk beeld zien. Het afgelopen kwartaal werden slechts 36.000 woningen verkocht, 4.700 minder dan een jaar geleden. Al vijf kwartaal op rij worden minder woningen verkocht ten opzichte van een jaar eerder. 

Bekijk regionale cijfers: Grote verschillen op Limburgse woningmarkt

Het woningaanbod is in een jaar tijd met ruim 30 procent gedaald. Dat tekort aan beschikbare woningen stuwt de huizenprijs tot recordhoogte. De gemiddelde prijs ligt nu op 292.000 euro. Die prijzengekte leidt ertoe dat steeds meer mensen langs de kant komen te staan. 

Niets betaalbaars
Starters zijn de groep met de slechtste kaarten op deze krappe huizenmarkt. "Het is al zover dat kinderen tot na hun 30ste bij hun ouders moeten blijven wonen, omdat er niets betaalbaars voor hen valt te kopen of te huren." 

Buiten de starters komen ook andere groepen steeds lastiger aan een woning, zoals de middeninkomens. "Er zijn mensen die afhaken, omdat ze niet verder opgejaagd willen worden in deze prijzengekte, maar er zijn ook mensen die om uiteenlopende redenen per se een woning willen en bereid zijn daarvoor ver te gaan."

Meedoen
Wie wel wil meedoen, moet er in elk geval snel bij zijn. "Sinds 2000 is de verkooptijd niet zo kort geweest", aldus de NVM-baas. Gemiddeld is een huis binnen 40 dagen verkocht, dat is 15 dagen minder dan een jaar geleden. Vooral in de steden, en zeker in de Randstad, is de behoefte aan koopwoningen extreem groot en wordt er fors overboden. Ook op andere plekken beginnen zich oververhitte taferelen te voltrekken, constateren de makelaars. 

"Als de problemen niet snel en grondig worden aangepakt, raakt de markt steeds verder in de vicieuze cirkel van dalend woningaanbod en blijvende prijsstijgingen. Dit gaat echt de verkeerde kant op, met alle gevolgen van dien." Om te voorkomen dat de woningmarkt helemaal ontspoort, pleit de NVM voor een structurele aanpak waarbij de rijksoverheid de regie neemt: een nationaal woningbouwplan. "Bij bestuurders en politici moet nu echt het besef ontstaan dat er meer nodig is om te voorkomen dat de woningmarkt straks helemaal vastloopt." 

Beleggers
Meer mensen hebben de afgelopen tijd hun zorgen geuit over de ontwikkelingen op de huizenmarkt. Begin deze week waarschuwde De Nederlandsche Bank dat het risico op ongelukken groeit. Inmiddels wordt een op de vijf huizen in de vier grote steden verkocht aan beleggers. 

Zelfs koning Willem-Alexander sprak halverwege de Troontrede op Prinsjesdag zijn zorgen uit. "Een groot probleem is de oververhitte woningmarkt." Er is grote behoefte aan woningen met een huur van 700 tot 1000 euro per maand, benadrukte de koning in zijn toespraak. 

Door Natasja de Groot/AD