Chaos in Britse regering: vijfde kabinetslid stapt op

Brexit minister Dominic Raab. Afbeelding: EPA

Vijf leden van het Britse kabinet zijn donderdag afgetreden omdat zij zich niet kunnen vinden in de afspraken over Noord-Ierland in het akkoord over de brexit met de EU.

De belangrijkste is de Britse minister voor de Brexitzaken Dominic Raab. Hij onderhandelde nota bene over het akkoord. Hij kan zich niet vinden in de afspraken over Noord-Ierland in het akkoord over de Brexit met de EU, zo liet hij donderdag weten. Volgens Raab zijn de afspraken "een gevaar voor de integriteit van Groot-Brittannië." 

Geen keuze
Ook arbeidsminister Esther McVey stapte donderdagochtend op. Ze zegt in haar ontslagbrief dat ze geen keuze had na de confrontaties woensdag in het kabinet. "Het akkoord betekent dat we 39 miljard Britse pond aan de EU geven en er niets voor terug krijgen." Volgens McVey is May gaan schuiven met haar principes. "We zeiden eerst: geen deal is beter dan een slechte deal. Nu is het: welke deal dan ook is beter dan geen deal.”

Staatssecretaris Suella Braverman diende donderdagochtend eveneens haar ontslag in. Zij vindt dat het akkoord geen echte Brexit is. Ook parlementariërs Ranil Jayawardena en Shailesh Vara stapten op in verband met het akkoord over de Brexit. Shailesh Vara gaf leiding aan het speciale Noord-Ierland kantoor van de Britse regering. De grens tussen Ierland en Noord-Ierland is een van de heikele, nog niet opgeloste punten in de Brexit.

Schotland
Ook de Schotse eerste minister Nicola Sturgeon uit weer felle kritiek. "De regering in London stort ineen. In heel het land zijn mensen bezorgd of ze hun baan houden en vragen ze zich af of hun welvaartsniveau wordt bedreigd door de ideologie van de regering May en de janboel de regering heeft gemaakt van de Brexitonderhandelingen."

Britse media melden dat meer ministers in het Britse kabinet niet blij zijn met het akkoord. Donderdag praat het Britse parlement er over. Als er "geen gekke dingen’' gebeuren, haalt EU-president Donald Tusk de 28 EU-leiders op zondag 25 november naar Brussel om een Brexitovereenkomst op het hoogste niveau af te timmeren. Dat zei hij donderdagochtend in een verklaring samen met EU-hoofdonderhandelaar Michel Barnier, die Tusk een exemplaar van het principeakkoord overhandigde. Volgens Barnier zijn de onderhandelingen in "een beslissende fase’' gekomen.

Doorbraak
Een doorbraak werd woensdag bereikt nadat de Britse premier Theresa May de steun van haar kabinet leek te hebben verzekerd voor het principeakkoord dat uren ervoor tussen de Britse en EU-onderhandelaars was bereikt. Volgens Barnier is er "geen tijd meer te verliezen".

De lidstaten hebben nu de tijd om de details van het akkoord te analyseren. Tusk zei te hopen dat er niet al te veel opmerkingen over zijn en dat deal kan worden gefinaliseerd.

Belangrijkste punt
Wat er precies op tafel ligt is nog niet helemaal duidelijk. Het bijna zeshonderd pagina’s tellende document, juridisch en zeer ingewikkeld, is woensdagavond vrijgegeven. Wel is bekend wat de drie grootste discussiepunten zijn: de grens tussen Ierland en Noord-Ierland, de rechten van de EU-burgers in het Verenigd Koninkrijk (en andersom) en de hoogte van het bedrag dat de Britten moeten terugbetalen bij hun vertrek.

Het allerbelangrijkste punt, en ook het meest ingewikkelde, is de grens. Noord-Ierland is deel van het VK, terwijl Ierland een EU-lidstaat is. Dankzij het vredesakkoord van 1998, dat een eind maakte aan de burgeroorlog daar, zijn de grensposten verdwenen. Nu wordt de 500 kilometer lange grens ineens een buitengrens van de EU. En omdat de EU graag wil weten wie en wat er naar binnen komt, moet er gecontroleerd worden. De angst voor nieuw geweld is echter zo groot dat niemand die grensposten terug wil. Maar ja, wat dan?

Volgens EU-hoofdonderhandelaar Michel Barnier komt er in elk geval geen harde grens. Daar zijn al ideeën over en daar gaat alles aan gedaan worden. Ze nemen er zelfs extra de tijd voor, tot juli 2020. Als ze er dan nog niet uit zijn, verlengen ze de overgangsperiode en in geval van nood blijft Noord-Ierland uiteindelijk zowel in een douane-unie met het VK als met de EU. Maar dat is een ingewikkelde en omstreden oplossing die eigenlijk niemand wil. Al helemaal niet de fanatieke Brexiteers die het liefst helemaal niks meer te maken willen hebben met al die EU-regels. Of zoals een woedende Boris Johnson eergisteren zei: "Zo blijven we een vazalstaat.”

Door AD