Negentien mensen ziek na eten besmet varkensvlees Nederlands slachthuis

Afbeelding: Getty Images/iStockphoto

Een Nederlands slachthuis heeft aan tientallen bedrijven varkensvlees verkocht dat is besmet met salmonella. Het gaat om de variant Salmonella Goldcoast. Tot nu toe zijn zeker negentien mensen ziek geworden na het eten van besmet vlees.

Nu duidelijk is waar de besmettingsbron vandaan komt, komen de eerste waarschuwingen naar buiten. De eerste supermarktketen die klanten waarschuwt voor mogelijk besmet vlees, is Aldi. Het gaat om Elzassercervelaat en pepercervelaat.

Meer patiënten

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) meldt dat het gaat om varkensvlees dat in de periode 4 juni tot en met 24 oktober 2018 is afgezet. In Nederland zijn sinds de afgelopen zomerperiode meer patiënten met Salmonella Goldcoast gesignaleerd dan gewoonlijk.

,,Normaal gaat het om zo’n acht besmettingen, vanaf juli registreerden we al negentien gevallen. Aan de hand van DNA-onderzoek konden we de patiënten linken met deze specifieke slachterij. We hebben hierbij samengewerkt met het RIVM’’, aldus NVWA-woordvoerder Tjitte Mastenbroek.

Onvoldoende verhit

De besmetting is ontstaan doordat het slachthuis het vlees niet voldoende verhitte, waardoor de salmonellabacterie overleefde. ,,Deze verandering in het slachtproces had het bedrijf eerder dit jaar ingezet, met de besmetting als gevolg. Na de tracering hebben we de slachterij uiteraard meteen op de hoogte gebracht en is het proces aangepast, het vlees wordt nu voldoende verhit’’, aldus Mastenbroek die niet wil zeggen om welk bedrijf het gaat.

De NVWA is volop bezig met het inventariseren van afnemers van het varkensvlees. Het bedrijf heeft niet alleen aan Nederlandse, maar ook aan buitenlandse bedrijven geleverd. Het gaat om meerdere landen in de EU, waaronder België. De Belgische evenknie van de NVWA waarschuwde afgelopen weekend al voor het eerst dat er sprake is van salmonellabesmetting. Meerdere supermarktketens zoals Delhaize, Lidl en Aldi hebben hierop terugroepacties ondernomen.

Vatbaar

Hoe ziek de negentien mensen zijn geweest, laat de NVWA in het midden. ,,De Goldcoast-variant is niet de meest gevaarlijke variant, maar het ligt eraan hoe vatbaar je voor de bacterie bent. Ouderen en zwangere vrouwen hebben meer risico ziek te worden. Tot nu toe is de besmetting niet levensbedreigend geweest. Vanuit het buitenland zijn ons nog geen meldingen van zieken bekend.’’

Aldi

Aldi waarschuwt voor Elzassercervelaat en pepercervelaat van 150 gram met houdbaarheidsdata 26-11-2018 tot en met 07-01-2019. De cervelaat is mogelijk besmet met de bacterie. Het eten van de cervelaat kan een gevaar vormen voor de gezondheid, vooral voor ouderen, mensen met een verzwakt afweersysteem en zwangere vrouwen. Consumenten wordt dringend verzocht deze producten niet te eten.

De NVWA is inmiddels bezig al het varkensvlees afkomstig van de slachterij in de periode 4 juni tot en met 24 oktober te traceren. ,,Het is aan de betrokken bedrijven de producten waarin varkensvlees is verwerkt zo nodig uit de handel te halen. De NVWA ziet hier op toe. Omdat het traceringsonderzoek nog loopt is nu nog niet geheel bekend in welke producten dit vlees is verwerkt en of deze producten nog verkrijgbaar zijn. De NVWA heeft via het Europese Rapid Alert System for Food and Feed (RASFF) de betrokken lidstaten ingelicht over deze traceeractie.’’

Waarschuwingen

Als blijkt dat aan Nederlandse consumenten ook andere producten zijn geleverd die mogelijk een gevaar zijn voor de volksgezondheid, zullen meer publiekswaarschuwingen volgen. De NVWA zal die waarschuwingen dan op haar website plaatsen.

Om het risico op infectie zo klein mogelijk te houden is het verstandig om rauw varkensvlees voor consumptie door en door te verhitten. Bij goed verhitten is het risico minimaal, omdat de Salmonella-bacterie dan wordt gedood. De bacterie wordt gedood als je het product gedurende minimaal 2 minuten verhit tot 70 graden (kerntemperatuur). Deze voorzorgsmaatregel geldt vooral voor risicogroepen, ouderen, zwangere vrouwen, pas geboren baby’s en volwassenen met een verzwakt afweersysteem.

Grote uitbraak

In 2013 vond in ons land de laatste grote salmonella-uitbraak plaats. Duizenden mensen werden ziek na het eten van met salmonella besmette zalm. Bron van de besmetting was de firma Foppen Paling & Zalm uit Harderwijk. Officieel werden zo’n 1200 mensen ziek, maar naar schatting zijn uiteindelijk 23.000 mensen enkele dagen ziek geweest. Vier van hen zijn overleden.

Volgens de Onderzoeksraad voor Veiligheid waren er destijds zoveel partijen betrokken dat de bedrijven geen overzicht hadden en dat hen niet duidelijk was wat ze moesten doen. Het is de verantwoordelijkheid van een bedrijf om ervoor te zorgen dat producten veilig zijn en dat problemen snel worden verholpen, maar de NVWA moet erop toezien dat dat gebeurt, en ingrijpen als duidelijk wordt dat het bedrijven niet lukt. Volgens de onderzoeksraad richtte de NVWA zich in plaats daarvan voornamelijk op haar handhavende rol.

Let op met eten van rauw voedsel

Salmonella is een bacterie die veel voorkomt in dieren, vooral in pluimvee en varkens. De bacterie leeft vooral in de darm van zulke dieren, maar kan via de ontlasting bijna overal voorkomen. Mensen kunnen ook drager zijn van de bacterie. Als zij onhygiënisch omgaan met eten en drinken, kunnen zij de besmetting overdragen. Salmonella kan voorkomen in diverse levensmiddelen. De meeste bekende voorbeelden zijn rauw vlees, rauw ei, rauwe groente en fruit. Inmiddels zijn zo’n 2.300 soorten salmonella bekend, waaronder salmonella goldcoast, de variant die bij het Nederlandse bedrijf is aangetroffen. Een besmetting kan klachten geven zoals diarree, buikpijn en koorts. Een lichte besmetting kan maag- en darmklachten veroorzaken, die na een paar dagen vanzelf over gaan.

Salmonella kan in uitzonderingsgevallen ook doordringen in de bloedbaan waardoor organen, botten en gewrichten aangetast kunnen worden. Dit kan gewrichtsontstekingen of langdurige buikklachten zoals krampen, diarree of verstopping veroorzaken. Salmonella heeft een enkele keer hartproblemen, abcessen en botontsteking veroorzaakt. Besmetting met salmonella kan dodelijk zijn, als de patiënt uitdroogt en de nierwerking stopt, maar ook in geval van bloedvergiftiging en shock kan de patiënt overlijden. Kinderen tot 5 jaar, zwangere vrouwen, zieken en bejaarden worden sneller ziek na een besmetting. Rust en voldoende drinken is meestal het enige dat helpt. Na de besmetting kan je zonder klachten te hebben nog maandenlang drager zijn van salmonella.

Door Sanne Schelfaut/AD