‘Mooi als ik ouderen kan ondersteunen om te zijn wie ze zijn’

Klinisch psycholoog Sylvia Heijnen van Mondriaan Afbeelding: Nico Bastens

Dat steeds meer jongeren en volwassenen het niet makkelijk hebben in deze jachtige maatschappij, is geregeld in het nieuws. Minder bekend is dat ook een toenemend aantal zestigplussers geestelijk in de knoop komt te zitten. Bij Mondriaan, een instelling voor geestelijke gezondheidszorg in Zuid-Limburg, krijgen deze ouderen hulp.

Klinisch psycholoog Sylvia Heijnen-Kohl (44) werkt al ruim twintig jaar bij Mondriaan, voornamelijk in de ouderenzorg. Sinds enige tijd is zij naast haar werk als klinisch psycholoog ook zorgdirecteur ouderen. „Dat is een vakinhoudelijke functie; anders had ik die niet gewild. Ik wil er in de eerste plaats zijn voor ouderen die psychologische behandeling nodig hebben. Dáár ben ik destijds in Nijmegen voor opgeleid en daar ligt nog altijd mijn passie.”

Herfst
De geestelijke problemen waar ouderen mee kampen, zijn voor een deel dezelfde als die waar jongeren en volwassenen mee te maken kunnen krijgen: depressies bijvoorbeeld of problemen die het gevolg zijn van ADHD of autisme, persoonlijkheidsstoornissen die ook pas op latere leeftijd kunnen opspelen. Daarnaast kunnen mensen in de herfst van hun leven geconfronteerd worden met leeftijd gerelateerde en zingevingsvraagstukken, zegt Sylvia Heijnen.

„Met het pensioen op zak of in het vizier kunnen ouderen met uiteenlopende existentiële thema’s te maken krijgen. Wat vind ik waardevol, word ik nog gewaardeerd? Dat soort vragen kan zozeer aan de eigenwaarde van ouderen gaan knagen, dat ze geestelijk in de knoop raken en vastlopen. Dit kan onder meer leiden tot angsten en depressies.”

Bij Mondriaan kunnen deze ouderen specialistische hulp krijgen voor de vaak complexe stoornissen waar zij onder lijden. Sylvia Heijnen: „Als klinisch psycholoog zie ik erop toe dat het proces van diagnostiek en behandeling goed verloopt. Ook denk ik geregeld mee bij het stellen van de diagnose. In heel veel gevallen is de therapie die we ouderen aanbieden effectief. Er is nog relatief weinig onderzoek gedaan naar de effectiviteit van therapieën bij ouderen. In de praktijk worden er behandelvormen toegepast, die voor volwassenen zijn ontwikkeld en voor die groep het meest effectief zijn. Maar uit onderzoek blijken deze behandelvormen ook effectief voor ouderen. We zijn in de praktijk wel gewend deze behandelvormen aan te passen aan de ouderen en doen zelf ook onderzoek of deze aanpassingen de effectiviteit voor ouderen verbeteren.”

Medewerkers bij Mondriaan werken veel samen met collega’s in allerlei verschillende disciplines, in diverse teams. Sylvia: „Bij Mondriaan Ouderen hebben we een heel integraal behandelaanbod voor onze patiënten. Ook doen we diagnostiek en behandeling van oudere patiënten met cognitieve stoornissen, bij wie de diagnose soms moeilijk is te stellen, vaak vanwege aanwezige gedragsproblemen of psychiatrische symptomen. Bij ouderen werken we veel samen met andere zorgaanbieders in de ouderenzorg. Dat maakt het werk ook boeiend en veelzijdig.”

„Het behandelen van senioren heeft zeker zin. Mij geeft het veel voldoening als ik zie dat ouderen weer grip krijgen op hun gevoelens en emoties en weer wat lichtpuntjes zien. Dat geldt trouwens ook voor de omgeving van de betrokken ouderen. Werken aan herstel en acceptatie van de beperkingen die nu eenmaal bij het ouder worden horen dragen eraan bij dat ouderen weer waarde aan zichzelf toekennen.”

Relevant
Een deel van haar tijd besteedt Sylvia Heijnen aan het uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek en het vertalen van de resultaten naar de praktijk. „Dat maakt mijn werk extra boeiend, zeker omdat het onderzoek naar het behandelen van stoornissen bij ouderen behoorlijk complex en vrij nieuw is en gezien de vergrijzing uitermate relevant.”

Ook werken bij Mondriaan? https://www.werkenbijmondriaan.nl/

Door John Huijs