Ondanks een slechte uitslag tóch een bloemetje

Laborant Syl van de Schoot en hoofdlaborant Marianne Keizers-Rijks bij de mobiele unit van het bevolkingsonderzoek. Afbeelding: Bevolkingsonderzoek Zuid

Borstkanker is de meest voorkomende kankersoort bij vrouwen. Daarom is de overheid 28 jaar geleden gestart met het bevolkingsonderzoek borstkanker. Het bevolkingsonderzoek is bedoeld om borstkanker zo vroeg mogelijk te ontdekken.

Bevolkingsonderzoek Zuid bemant één vast en veertien mobiele onderzoekscentra, zeven daarvan in Limburg, waaronder eentje in Venlo. Marianne Keizers-Rijks is hoofdlaborant van het onderzoekscentrum dat tot half juni op de Maaskade Noord in Venlo staat. “Achter Petatte Wiel”, verduidelijkt ze. Samen met drie of vier collega’s voert zij per dag 70 tot 80 onderzoeken uit. Het opkomstpercentage van vrouwen tussen 50 en 75 jaar die worden opgeroepen, schommelt rond de 84%. Doel van dit onderzoek is om door vroege ontdekking het aantal sterftegevallen terug te dringen. Bovendien is bij vroege opsporing de behandeling minder ingrijpend. Vrouwen die regelmatig meedoen aan het bevolkingsonderzoek borstkanker hebben 50% minder kans om te overlijden aan deze vorm van kanker dan vrouwen die niet meedoen. Marianne legt uit hoe het onderzoek in zijn werk gaat. “Vrouwen melden zich in ons onderzoekscentrum en, schrijven zich in bij de balie. Ze, nemen plaats in de wachtruimte, ontbloten hun bovenlichaam in het kleedhokje, waarna in de onderzoeksruimte twee of meer röntgenfoto’s worden gemaakt van elke borst. Daarna bekijken we of de foto’s voldoen aan de standaard normen en of we afwijkingen zien. De foto’s worden doorgestuurd naar twee radiologen, die onafhankelijk van elkaar de foto’s beoordelen. Bij twijfel wordt de expertise van een derde radioloog ingeroepen. Binnen tien werkdagen krijgt de cliënt per brief de uitslag toegestuurd. Bij een afwijking neemt de huisarts meestal contact op.” Ongeveer 2,5% van de vrouwen die deelnemen aan het onderzoek wordt doorverwezen voor verder onderzoek. Het is echter niet zo dat alle vrouwen die doorverwezen worden ook daadwerkelijk borstkanker hebben. Bij meer dan de helft blijkt het een andere, meestal onschuldige afwijking te zijn.

Spanning wegnemen

Omdat het onderzoek pijnlijk kan zijn, steekt spanning nog wel eens de kop op. “Spanning wegnemen is één van onze belangrijkste taken”, aldus Marianne. “Geen vrouw komt hier zingend binnen, maar wanneer je het onderzoek ontspannen ondergaat, is het vaak minder pijnlijk. Het is voor ons zaak om het onderzoek zo prettig mogelijk te laten verlopen en zo goed mogelijk tekst en uitleg te geven, anders loop je het risico dat vrouwen zich over twee jaar bij een volgend onderzoek niet meer melden.” De sfeer in het onderzoekscentrum is meestal ontspannen. “De omgang is losjes. Bovendien worden vrouwen per postcode opgeroepen, waardoor zij elkaar vaak kennen, zeker in een dorp.” De zenuwen zorgen af en toe ook voor een lach. “Laatst moest ik een mevrouw vragen om zich toch maar even om te draaien, aangezien ze met haar rug naar het röntgenapparaat stond…” Helaas is niet elke uitslag gunstig, zoals Marianne uit eigen ervaring weet. “Ik ken genoeg dames uit mijn eigen omgeving waarbij een afwijking is gevonden. Gelukkig bleek het vaak om een onschuldige afwijking te gaan.

Toch wordt het onderzoek gewaardeerd. We krijgen als dank wel eens ijsjes of gebak aangeboden. Een mevrouw kwam zelfs een keer een bos bloemen brengen. Ze had weliswaar een slechte uitslag ontvangen, maar was blij dat wij het ontdekt hadden.” Zelf heeft zij als 58-jarige vrouw ook al diverse keren het onderzoek ondergaan. “Je weet wat er gaat gebeuren, maar het blijft spannend. Dat is echter geen reden om niét te gaan. Als er wat mis mocht zijn, kun je er maar beter vroeg bij zijn.” De hoofdlaborant adviseert vrouwen dan ook om deel te nemen. “En als je écht niet wil komen, meld je dan af. Dan weten we tenminste hoeveel vrouwen we kunnen verwachten op een dag.”

Meer info over het bevolkingsonderzoek vind je hier.

Door Frank Heythuysen
Venlo