Lifestyle

Terug in de tijd met de tourbus van Bob Dylan

Bron © AD

Medio jaren zeventig tourde Bob Dylan langs kleine zalen in Noord-Amerika. Vaak kondigde hij deze optredens pas vlak van tevoren aan. Afbeelding: Netflix

In de jaren zeventig toerde Bob Dylan door Amerika met zijn ‘Rolling Thunder Revue’. Martin Scorsese maakte er een film over, die nu te zien is op Netflix. Een uitgebreide cd-box is net uit.

Terugblikken op iets wat ruim veertig jaar geleden plaatsvond. Bob Dylan (78) doet in de film van Martin Scorsese een dappere poging, maar hij herinnert zich na al die tijd niet alles even precies meer. Gelukkig was er heel veel historisch filmmateriaal waar Scorsese gebruik van kon maken. Geluidsmateriaal van toen is er ook te over.

De Netflixfilm over de Rolling Thunder Revue is aanleiding voor de release van een eveneens aan de tournee gewijde cd-box. In 2002 verscheen, als onderdeel van de zogeheten Bootleg Series, al eens een dubbel-cd met opnames van de tour. De huidige box is vele malen uitgebreider: hij bevat liefst veertien cd’s, waarop behalve vijf complete concerten ook opnames van repetities staan. Dylan-vorsers hebben er in één keer een schat aan studiemateriaal bij.

Voor de minder ingewijden: de Rolling Thunder Revue was een tournee door de Verenigde Staten en Canada die Bob Dylan halverwege de jaren zeventig ondernam. In twee etappes werd tussen oktober 1975 en mei 1976 bijna avond aan avond opgetreden. Niet in grote zalen, laat staan stadions, maar in kleine zalen en ook in plaatsen waar normaal gesproken nooit grote artiesten of groepen langskwamen. Optredens werden pas kort van tevoren aangekondigd en behalve Dylan zelf kreeg het vaak stomverbaasde publiek een heel circus aan andere bekendheden te zien en horen.

Te hippieachtig

In de film van Scorsese zien we Dylan zelf achter het stuur van een camper, min of meer lukraak toerend door de Verenigde Staten. In bussen volgde een nogal eens van samenstelling wisselende groep collega’s en vrienden. Joan Baez, Roger McGuinn en Joni Mitchell deden mee. Maar ook de van David Bowie bekende gitarist Mick Ronson en - in het tweede deel van de tournee - ex-Beatle Ringo Starr. De net doorgebroken Bruce Springsteen zei nee, omdat hij het te druk had met zijn eigen carrière. Ook Patti Smith bedankte voor de eer: de latere punkpriesteres vond de Rolling Thunder Revue toch wat te hippieachtig. Bij repetities was ze wel aanwezig.

Lowell in de staat Massachusetts was een van de plaatsen die in het eerste deel van de Rolling Thunder Revue werden aangedaan. De reden: schrijver Jack Kerouac, een van de grote inspirators van Dylan, was er geboren en getogen. Hij werd er uiteindelijk ook begraven. Bij Scorsese zien we beatpoet Allen Ginsberg, ook lid van de Rolling Thunder Revue, zijn graf bezoeken.

Mahjong

De film laat zien dat Bob Dylan en de zijnen op nog veel onwaarschijnlijker plekken kwamen. Een komisch hoogtepunt in de film is een optreden voor een club van mahjongliefhebbers, allemaal dames op leeftijd - ze hebben zo hun bedenkingen bij de muziek. Heel ernstig is dan weer juist een optreden voor native Americans.

De Rolling Thunder Revue bleef beperkt tot Noord-Amerika. Toch bevat Scorseses film een Nederlands element: we zien op beelden uit de jaren zestig de Haagse groep Shocking Blue hun hit Venus uitvoeren, op de trappen van het Stedelijk Museum in Amsterdam nog wel. Vertellen wat Shocking Blue met Bob Dylan van doen heeft, zou te veel weggeven over de plot van de film.

Plot? Inderdaad, Scorsese, bekend van speelfilms als Mean Streets en Goodfellas, is in de eerste plaats een verhalenverteller. Netflix brengt zijn Rolling Thunder Revue aan de man met de slogan ‘De grens tussen werkelijkheid en mythe vervaagt’. En de regisseur zelf, die over Dylan eerder No Direction Home maakte, noemde zijn nieuwe werkstuk ‘deels documentaire, deels concertfilm, deels koortsdroom’. Documentaires worden geacht de waarheid te laten zien, voor koortsdromen bestaan geen regels.

Door Peter van Brummelen