Albanese politicus Festin Lato dood gevonden in Nederland

Bron © AD

Vrijdagmiddag 19 juli werd het stoffelijk overschot van Festim Lato aantroffen in het Amsterdam-Rijnkanaal. Een rechercheteam (TGO) is een onderzoek gestart Afbeelding: AD/Inter Visual studio / Judith van Dijkhuizen

De president van de niet erkende republiek Chameria, een regio op de grens van Albanië en Griekenland, is dood gevonden in het Amsterdam-Rijnkanaal bij het dorp Nigtevecht ten zuidoosten van Amsterdam. Festim Lato (43) streefde naar onafhankelijkheid voor zijn volk, maar hield zich ook bezig met schimmige zaakjes.

Twee goede bekenden van Lato bevestigen aan deze site zijn dood, die door Albanese media uitgebreid wordt beschreven. Festim Lato (43) woonde afgelopen jaren in een afgelegen huis in Afferden, in Gelderland. Sinds maandag werd hij vermist, zegt de Nederlandse diplomaat Jeroen Zandberg. Hij was een van de laatsten die Lato heeft gezien, een week geleden in Abcoude. zaterdagmiddag heeft hij bij de politie daarom een getuigenverklaring afgelegd. ,,Zijn familie was in paniek, ze hadden al een paar dagen niks van hem gehoord. Dat is niets voor hem, normaal belt hij elke dag met zijn moeder.’’

Arben Arkaxhiu, een goede bekende van Lato die zich samen met hem inzette voor de toekomst van Chameria, beaamt dat zijn vriend is overleden. Hij zegt recent nog in Afferden geweest te zijn. Volgens hem was er toen hij vertrok geen reden om aan te nemen dat er iets zou gebeuren. ,,Alles was goed.” Lato’s dood wordt ook gemeld door media in Albanië en organisaties die strijden voor een onafhankelijk Chameria.

Angelo Aliu, de zelfbenoemde premier van de republiek Chameria, heeft op Facebook geschokt gereageerd op de dood van Lato. Hij noemt het overlijden van zijn politieke collega ‘een politiek gemotiveerde moord op een held van Chameria’.

Albanese politicus Festin Lato dood gevonden in Nederland
Vrijdagmiddag 19 juli werd een stoffelijk overschot aantroffen in het Amsterdam-Rijnkanaal. Een rechercheteam (TGO) is een onderzoek gestart Foto: AD/Inter Visual studio / Judith van Dijkhuizen

Vrijdag is in het Amsterdam-Rijnkanaal bij Nigtevegt een lichaam gevonden. De politie meldde zondagavond dat het vermoedelijk gaat om een 43-jarige man uit Albanië die al enige tijd werd vermist.

Bondscoach

Festim Lato, gescheiden en vader van drie kinderen, had zichzelf uitgeroepen tot president van Chameria, een regio die door geen enkel land als republiek wordt erkend. Daarnaast presenteerde hij zich als bondscoach van het voetbalteam van Chameria. Dat team won twee jaar geleden de Wereldcup voor Unrepresented Nations, waarin Chameria het opnam tegen onder andere Koerdistan en West-Papoea. Als zelfbenoemd president leidde Lato demonstraties en sprak hij regelmatig met politici in het Europees Parlement en met mensenrechtenorganisaties. Vaak werd hij daarin bijgestaan door Jeroen Zandberg van de UNPO - een in Den Haag gevestigde organisatie van niet-vertegenwoordigde naties, regio’s en volkeren.

Zandberg denkt niet dat de dood van Lato verband houdt met zijn politieke zaken. ,,Lato streed voor een onafhankelijk land in Griekenland voor zijn volk, de Cham. Dat streven was eerlijk gezegd niet erg realistisch. Het gaat om een kleine minderheidsgroep, niet te vergelijken met bijvoorbeeld de Kosovaren. Griekenland ziet hun strijd niet als serieuze bedreiging. Ik concentreer me op de mensenrechten van de Cham.’’

Albanese politicus Festin Lato dood gevonden in Nederland
Festim Lato, de zelfbenoemde president van de niet-erkende republiek Chameria Foto: AD/Republic of Chameria.org

De diplomaat van de UNPO (Unrepresented Nations and Peoples Organization) vermoedt eerder een criminele afrekening. ,,Lato was een handelaar. Ik heb altijd vermoed dat hij zich bezighield met schimmige zaakjes. Het was een charmante man met een vlotte babbel, maar niet al te slim. Overal zag hij zakelijke kansen. Ik kreeg ook weleens berichten van mensen die zeiden dat hij een oplichter was, dat ze geld van hem tegoed hadden. Hij had altijd schuldeisers achter zich aan. Een heleboel mensen zijn hem slecht gezind. Hij deed vaak geheimzinnig. Als we ergens waren, publiceerde hij bijvoorbeeld nooit iets op Facebook. Dat zou te gevaarlijk zijn, dus deed hij dat achteraf.’’

Politie-inval

Volgens zijn buren in Afferden huurde Lato het huis aan de Kerkdam, waar een vlag van Chameria aan de gevel wappert, zo’n drie jaar. Het zou regelmatig zijn voorgekomen dat er tientallen mensen in het pand verbleven. ,,De politie is naar aanleiding van klachten uit de buurt over overlast ook het pand binnengevallen’’, aldus een mannelijke buurtbewoner. Zijn dorpsgenoten bevestigen dat verhaal. Volgens de Albanese nieuwssite Tirana Post woonde Lato al zo’n 25 jaar in Nederland.

De woning van Lato in Afferden lag er zondag verlaten bij. In de wind is alleen het gewapper van drie vlaggen te horen: de Nederlandse, Amerikaanse en Albanese die elk aan een vlaggenstok op de oprit prijken. Lato is geen onbekende in het dorp, geven verscheidene dorpsbewoners te kennen. Maar spreken met hem deden ze nauwelijks. ,,Hij kwam hier weleens voorbij’’, laat een man weten. ,,Dan stak hij zijn hand op, soms was het ‘hoi’’’, maar echt gepraat hebben ze nooit. De vrouwelijke wederhelft van een echtpaar verderop geeft wel aan te weten dat Lato in het dorp woonde. ,,Maar ik zou niet eens weten hoe die man eruitziet.’’

Volgens de bewoners huurde Lato de witte woning aan de Kerkdam al zo’n drie jaar. Het zou regelmatig zijn voorgekomen dat er tientallen mensen in het pand verbleven. ,,De politie is naar aanleiding van klachten uit de buurt over overlast ook het pand binnengevallen’’, aldus de mannelijke buurtbewoner. Iets wat zijn dorpsgenoten bevestigen. ,,Toen is het even rustig geweest; tot aan nu toe dan.’’

Albanese politicus Festin Lato dood gevonden in Nederland
De regio Chameria Foto: ADR

Zuivering

De Cham is een Albanees sprekend volk dat grotendeels in het zuiden van Albanië woont. Het bestaat uit enkele tienduizenden mensen. In het verleden woonden ze in een gebied dat in 1913 bij Griekenland werd gevoegd. In de jaren daarna trokken de Cham langzaam maar zeker naar Albanië. Volgens hen was er sprake van een zuivering van het gebied. De laatste Cham werden na de Tweede Wereldoorlog het land uitgezet. De Grieken stelden dat ze gecollaboreerd hadden met de Italiaanse en Duitse bezetters. Bij de operatie verloren de Cham ook hun bezittingen in de regio. De meeste Cham wonen nu in het zuiden van Albanië.

In de diplomatieke betrekkingen tussen Griekenland en Albanië zijn de Cham een terugkerend thema. Vraagstukken zijn onder meer of ze recht hebben op compensatie en of ze in de toekomst aanspraak kunnen maken op een Grieks paspoort.

Eerder deze zondag meldde deze site dat het stoffelijk overschot was gevonden in Nijmegen. Dat is niet juist. De politie wil nog niets over de zaak kwijt, behalve dat vrijdag een 43-jarige Albanees dood werd aangetroffen in Nigtevecht bij Utrecht.

Door Redactie