Botulisme? Geen paniek, zegt de GGD

Bij hitte, droogte en lage waterstanden valt vaak het woord ‘botulisme’. Vogels en vissen leggen het loodje, maar deze vorm van botulisme is niet gevaarlijk voor de mens, sust de GGD.

In Maastricht en Stein is in de voorbije dagen gewaarschuwd voor botulisme in een vijver. Maastricht heeft, volgens de woordvoerder preventief, bordjes geplaatst bij een vijver langs de Via Regia, de gemeente Stein heeft snel een officiële informatiebrief de deur uit gedaan na de vondst van dode eenden en vissen in de Meulenweerd.

Botulisme? Klinkt eng. Niet geheel ten onrechte, want mensen kunnen er in theorie aan sterven. Zo is de dood van de Amerikaanse student Otto Warmbier in 2017 in Noord-Korea aan botulisme gelinkt. Er bestaan echter zeven vormen van botulisme. Daarvan zijn er drie voor de mens gevaarlijk, en dat zijn niet de ziekten die de vogels en vissen in Stein fataal zijn geworden.

Misverstanden

Er bestaan inderdaad veel misverstanden over botulisme, constateert arts Volker Hackert van de GGD Zuid-Limburg. „Omdat er zo weinig ziektegevallen zijn. In de dertien jaar dat ik bij de GGD werk is het nog niet voorgekomen. Als het voor de mens schadelijk is, dan komt dat door bedorven voedsel, zoals vis uit blik.”

Lees ook: Vissen en vogels uit vijver in Maastrichtse wijk Malberg gered

„In Stein gaat het om een variant die niet gevaarlijk is voor de mens”, weet Hackert. „Ook de dode vogels en vissen zijn in principe niet gevaarlijk voor de mens. Toch zou ik afraden in zo’n water te zwemmen. Er kan bijvoorbeeld ook blauwalg in zitten. En als de dode dieren te lang blijven liggen, kunnen er infectierisico’s ontstaan.”

Worden er dode vogels en vissen in het water aangetroffen, dan kan pas na laboratoriumonderzoek worden vastgesteld of het om botulisme gaat. Dat duurt dagen. Daarom staat nog niet helemaal vast of in de Meulenweerd in Stein sprake is van botulisme. Het Waterschap Limburg kent naast Stein geen andere melding van botulisme. Wel is op acht locaties in de provincie blauwalg aangetroffen.

Honing

In Maastricht is alleen de situatie aan de Via Regia zorgwekkend, omdat de vijver afhankelijk is van regenwater. De gemeente heeft daar enkele dagen geleden enkele bordjes geplaatst, die de gemeentewerken kennelijk op voorraad heeft. Overwogen is om hier water op te pompen of met tankwagens aan te voeren, maar dat is in de praktijk onmogelijk of weinig duurzaam. Dan nog verdampt het water weer snel. De gemeente heeft er daarom voor gekozen de vijver te laten opdrogen en de vissen over te zetten naar ander water.

Lees ook: Dode vissen en eenden: waarschijnlijk botulisme in vijver Stein

Arts Volker Hackert noemt nog één bron van botulisme die schadelijk kan zijn voor baby’s: honing. „Daarom wordt afgeraden om zuigelingen honing te geven.”

Door Benti Banach
Heerlen