Hunsel: een stukje Nederland bevrijd door Belgen

Als laatste oorlogsdaad werden door de bezetter hoge gebouwen vernield. Afbeelding: Archief Heemkundevereniging Hunsel

Ter gelegenheid van de viering ‘Leudal 75 jaar bevrijd’ biedt de Heemkundevereniging Hunsel (HVH) drie eerder samengestelde boeken met onderwerpen uit de Tweede Wereldoorlog tegen een sterk gereduceerde prijs aan. De boeken uit 1999, 2013, 2017 behandelen uiteenlopende onderwerpen.

De publicatie ‘Fietsroute ‘40-’45’ is verkrijgbaar voor € 5,-; het boek ‘Ontsnappingsroutes’ voor de prijs van € 12,50 en het boek ‘Lancaster ME868’ voor de prijs van € 20,-. (alle exclusief verzendkosten). De boeken kunnen besteld worden via de website www.HVHunsel.nl. Afhalen kan na afspraak op donderdagavond na 20.30 uur in de Heemkamer aan de Driessenstraat 29 in Neeritter.

Ooggetuigenverslag

Een ooggetuige uit Haler verklaarde: „Op zondag 24 september 1944, omstreeks 16.00 uur, hoorden wij vanuit de richting Stramproy motorgeronk naderen. In een open gevechtswagen zaten een stuk of vijf Belgische soldaten gekleed in Engelse uniformen. Na een korte woordenwisseling reden zij verder naar Hunsel. Dit waren soldaten van de Belgische Brigade Bevrijding, ook Brigade Piron genoemd naar hun bevelhebber. Halverwege de dorpskern van Hunsel en het kanaal Wessem-Nederweert lag een groot Duits kampement. Dit vormde een onderdeel in de geleiding van Duitse nachtjagers naar de geallieerde bommenwerpers. Op 19 september vertrokken de bewoners hiervan en werd het kamp (in Hunsel de Barakken genoemd) in brand gestoken. Dit, en ook de doortrekkende (en stelende) Duitse soldaten waren voor de inwoners van Hunsel tekenen dat de bevrijding nabij was. Als laatste oorlogsdaad werden door de bezetter hoge gebouwen vernield. Op 23 september werden achtereenvolgens de kerktorens van Ell en Hunsel (09.45 uur), de schoorsteen van de Stoomzuivelfabriek aan de Hoogstraat (11.00 uur), alsmede de molen van Ell vernield. Op 24 september volgde als laatste de molen van Hunsel. De in Haler waargenomen soldaten van de Brigade Piron troffen omstreeks 17.30 uur nabij de kerk drie nog achtergebleven Duitsers. Zij openden het vuur en de Duitse soldaten ‘namen in dolle ren de vlucht’.”

Oorlog nog niet voorbij

De Duitsers trokken zich terug achter het kanaal Wessem-Nederweert. Hunsel was bevrijd. Voor Haler, Hunsel en Ell kan de 24ste september als bevrijdingsdatum gelden. Neeritter, Ittervoort evenals Thorn volgden een dag later. Hunsel mocht dan wel bevrijd zijn, de oorlog was nog niet voorbij. Bij de resten van de Vosbergbrug hadden de Duitsers een bruggenhoofd ingericht. Van hieruit infiltreerden patrouilles ’s nachts in de omgeving van Hunsel. Daarbij werden telefoonlijnen doorsneden, mijnen gelegd en langs het kanaal gelegen boerderijen beschadigd. Bewoners uit die kanaalzone en de meesten inwoners uit Hunsel, Ell en Ittervoort moesten evacueren. In de herfst verzamelden zich duizenden soldaten met materieel in het Hunselse achterland. Op 14 november zou langs het hele zuidelijke kanalenfront de operatie ‘Notenkraker’ van start gaan waarbij de Duitsers teruggedrongen werden tot achter de Maas. Maar eerst moest het Hunsels bruggenhoofd worden opgeruimd. De Brigade Piron kreeg de opdracht om dit op 11 november uit te voeren. Na hevige gevechten slaagde de brigade hierin. Maar niet zonder het verlies van zes soldaten. De geallieerde troepen trokken verder, de evacués keerden terug en het dagelijkse leven kon weer worden opgepakt. Nu kon er met recht van bevrijding worden gesproken. Met deze bevrijding kwam er ook een einde aan het functioneren van de ontsnappingsroutes. De routes door de voormalige gemeente Hunsel bracht meer dan 2000 krijgsgevangenen, joden, bemanningsleden van neergestorte vliegtuigen en Engelandvaarders naar de vrijheid.

Luchtoorlog

Los van de voortgang van de landoorlog ging de oorlog in de lucht eveneens gewoon verder. Boven het nu vrije Hunsel vlogen dag en nacht de geallieerde bommenwerpers richting Duitsland. In de directe omgeving van Hunsel zijn in ’40-’45 in totaal achttien vliegtuigen neergestort. Dit waren geallieerde toestellen alsook Duitse. In de nacht van 20/21 juli 1944 stortte in Hunsel een bommenwerper neer en ontplofte in een zee van vuur.

Door Redactie