Het schiften van onnodige en zinnige zorg in het basispakket van zorgaanbieders lijkt mislukt

In de basispakketten van de zorgverzekeraars zitten nog veel producten waarvoor geen wetenschappelijke onderbouwing is. Afbeelding: ANP

Het is de afgelopen zes jaar niet of amper gelukt ‘onzinnige’ zorg uit het basispakket te halen. Volgens de Algemene Rekenkamer is er hooguit 82 miljoen euro bespaard. De vraag is ermee stoppen of kiezen voor een fundamenteel andere aanpak.

Oud-minister van Volksgezondheid Edith Schippers gaf in 2013 het Zorginstituut Nederland, de nationale pakketbeheerder, de opdracht om zorg waarvan het effect niet vaststaat en die medisch niet noodzakelijk is uit het pakket te halen. Het programma Zinnige Zorg dat daarop werd opgestart heeft de verwachtingen echter niet waargemaakt. Waar het Zorginstituut eerder nog de kostenbesparingen inschatte op ruim een kwart miljard euro, komt de Rekenkamer uit op nog geen derde van dat bedrag.

Hard oordeel

De Rekenkamer is hard in haar oordeel: ‘Stop ermee of kies voor een fundamenteel andere aanpak.’ Het programma kent te veel vrijblijvendheid en vrijwilligheid en het ontbreekt aan strategie om kostenbesparingen af te dwingen als specialisten of andere partijen uit het ‘veld’ de verbeteringen niet doorvoeren.

Doorgaan op deze voet zal er niet toe bijdragen dat het doel wordt bereikt, namelijk voorkomen dat patiënten onnodige of niet-werkende behandelingen krijgen, luidt de conclusie. Datzelfde geldt voor een nieuw programma dat inmiddels is geïntroduceerd: Zorgevaluatie en Gepast Gebruik.

De toenmalige minister voor Medische Zorg, Bruno Bruins (foto boven), verwachtte daar veel van, maar dat is niet terecht, vindt de Rekenkamer. Dit programma lijkt te veel op het vorige en zal op dezelfde problemen stuiten.

Het schiften van onnodige en zinnige zorg in het basispakket van zorgaanbieders lijkt mislukt
Oud-minister Bruno Bruins. Foto: ANP

Niet bewezen effectief

Het Zorginstituut kondigde onlangs al aan strenger te willen zijn ten aanzien van zorg die binnen de dekking van de basisverzekering valt. Inmiddels wordt voor 48 miljard euro via de basisverzekering vergoed. Zorg die niet bewezen effectief is, zal vaker uit het basispakket verdwijnen, kondigde voorzitter Sjaak Wijma aan in een interview met het AD. Onder meer slaapcentra in ziekenhuizen moeten voortaan aantonen dat patiënten baat hebben bij een behandeling, anders wordt die niet langer vergoed.

‘Resultaatafspraak’

Voor behandelingen waarbij de wetenschappelijke onderbouwing tekortschiet, wordt een ‘resultaatafspraak’ gemaakt. Wordt het bewijs vervolgens niet geleverd, dan verdwijnt deze zorg uit het pakket. Volgens het Zorginstituut blijkt uit onderzoek dat voor maar liefst de helft van het pakket geen wetenschappelijke onderbouwing is. Ook de Rekenkamer verwijst naar dit onderzoek: ‘Burgers betalen verplicht premie voor hun basisverzekering en mogen verwachten dat die niet wordt gebruikt voor zorg die niet effectief of noodzakelijk is.’

Door Laurens Kok

Toegang tot alle Plus-artikelen?

Je las zojuist een gratis artikel, maar niet al onze journalistiek is gratis. Dagelijks publiceren we meer dan 100 Plus-artikelen in de vorm van nieuws, achtergronden, analyses en opinie.

Onze verslaggevers zijn 24/7 bezig met het schrijven van deze verhalen. Zodoende geven we duiding aan het nieuws en helpen we de Limburger met het vormen van een mening.

Word nu abonnee en lees al onze Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week.

Bekijk de actie-abonnementen