Dit artikel is exclusief voor abonnees van De Limburger
Dit exclusieve artikel lezen? Verder lezen?

Omwonenden bezorgd over uitbreiding mergelgroeve Romont: ‘wat je vernielt, krijg je nooit meer terug’

Omwonenden bezorgd over uitbreiding mergelgroeve Romont: ‘wat je vernielt, krijg je nooit meer terug’

Damien Malvetti en Willem Schreurs overzien vanuit Zussen groeve Romont. Op de achtergrond de graafwerkzaamheden die weer in gang zijn gezet. Foto: Johannes Timmermans

Maastricht / Itteren -

Cementfabriek ENCI had de poorten nog niet gesloten of zusterbedrijf CBR kondigde aan vlak over de grens de groeve Romont uit te breiden. Omwonenden maken zich ernstig zorgen.

Het is een vervreemdend beeld. Rechts een sereen, heuvelachtig landschap met adembenemende vergezichten over het Jekerdal. Links wordt de rust verstoord door gele graafmachines die vlak bij Eben-Emael onverstoorbaar een smerig modderlandschap creëren. Gilbert Bastiaens schudt het hoofd, kan de verwoesting niet aanzien. „Drie weken geleden zag het hier nog gewoon uit als boerenland. Wat je vernielt, krijg je nooit meer terug.”

Gilbert Bastiaens is een van de leden van het actiecomité dat inderhaast is opgericht om de cementhonger van CBR tegen te gaan. Inwoners van dorpen als Eben-Emael, Zussen en Vroenhoven vrezen dat de graafmachines tot bijna aan hun achtertuinen gaan komen. Ze werden overrompeld door plannen van de cementfabriek. Gele A4-tjes met de formele aankondiging hingen bij het terrein, maar niemand was gewaarschuwd. Bastiaens: „Opeens waren ze aan het graven. Zonder afrastering, heel gevaarlijk. Het stof waaide over het hele dorp. Ons is altijd gezegd: ze gaan niet verder dan het kerkhof, maak je geen zorgen.” Een verbindingsweg tussen Zussen en Emael is door de graafwerkzaamheden al verdwenen. Willem Schreurs: „Ineens werden mensen wakker en realiseerden ze zich dat er een trein aan het doordenderen was.”

Waardeloos

CBR wil de groeve in fase 3 uitbreiden met ruim 107 hectare; dat is bijna net zo groot als de hele ENCI-groeve. De ontginning die nu gestart is, is nog het restje van fase 2. In totaal zal de groeve na voltooiing in 2043 maar liefst 330 hectare groot zijn. Fase 1 is klaar, afgedekt met grond en alweer grotendeels opgeleverd als vlak, agrarisch gebied. Damien Malvetti: „Maar de boeren klagen dat het land waardeloos is, dat ze veel minder opbrengst hebben.” Het voorspelt niet veel goed voor het enorme gat dat straks in het landschap wordt achtergelaten, vinden ze. Gilbert Bastiaens tuurt in de verte. „Dit gaat allemaal – boem – weg. Alle landschapselementen en natuurwaarden zijn systematisch uit de boeken gehouden om nu geen beletsel te hebben. Heel treurig.”

lees ook: Vlak na de sluiting van ENCI wil cementfabriek CBR de groeve uitbreiden.

Een concessie uit 1977 is volgens Schreurs „de oorsprong van het hele gesodemieter”. Het toegezegde gebied bestond destijds uit 550 hectare: 330 in Wallonië en 220 in Vlaanderen. In Vlaanderen is de mergelafgraving al tijden niet meer aan de orde; in Wallonië wil CBR nu vaart maken. Het actiecomité wil het proces kritisch gaan volgen. Willem Schreurs: „We zijn ons als de wiedeweerga aan het informeren.” Het comité bestaat uit ‘Hollanders’, Vlamingen en Nederlands sprekende Walen. Niet iedereen in de dorpen rondom groeve Romont is kritisch jegens CBR; de fabriek is van oudsher diep geworteld in de samenleving. Gilbert Bastiaens: „Iedereen heeft wel een oom of een neef die er heeft gewerkt. Iedereen heeft wel eens een zak cement gehad, om het zo maar eens te zeggen.” De gemeenteraad van Bassenge heeft al een eerste positief advies afgegeven.

Biomassa

De omwonenden zijn ervan overtuigd dat er een relatie ligt tussen de nieuw aangewakkerde mergelhonger van CBR en het plan op het fabrieksterrein een biomassacentrale te laten bouwen. Schreurs: „Waar wij ons grote zorgen over maken is of die installaties in Lixhe wel aan de eisen van deze tijd voldoen.”

CBR laat in een reactie weten dat het graag in gesprek gaat met belanghebbenden, met name de buurtbewoners. Als de Waalse regering akkoord gaat met de uitbreiding, wordt een milieueffectrapportage opgesteld en komt er een inspraakprocedure. ‘CBR stelt alles in het werk om de impact van haar activiteiten op het milieu en de lokale bevolking te beperken en zet zich in voor een duurzame ontwikkeling. Het bedrijf maakt gebruik van milieuvriendelijke technieken (overdekte installaties, besproeiing van interne wegen) en bevordert de bescherming en zelfs de ontwikkeling van de biodiversiteit in haar groeves.’