Lobbyverbod verdween gewoon: ’Tussen wal en schip beland’

Demissionair Minister Kajsa Ollongren heeft altijd ontkend dat het lobbyverbod stilzwijgend is afgeschaft. Afbeelding: ANP

Het lobbyverbod voor ministers is vorig jaar op mysterieuze wijze ingetrokken, zonder dat de Tweede Kamer daarover iets was medegedeeld. Het zou gaan om ’een ongelukje’, zeiden verbaasde ambtenaren in interne mails.

Dat blijkt uit stukken die de Volkskrant opvroeg met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (Wob).

„Ik ben bang dat dit tussen wal en schip is beland”, mailt een ambtenaar op 25 september 2020 aan een collega. „Wij hebben er in elk geval niets mee gedaan.” Ergens anders wordt gesproken over ’een ongelukje dat niet is hersteld’. En in een andere mail: „Door een fout is het misgegaan, tegen intern advies in.”

Ollongren ontkent

Tot nu toe heeft minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken (BZK) altijd ontkend dat het lobbyverbod was ingetrokken per 1 januari 2020. Het onderwerp kwam op de agenda toen bleek dat Cora van Nieuwenhuizen, minister van Infrastructuur en Waterstaat, lobbyist werd in de energiesector. Het beeld van de draaidreur tussen overheid en grootbedrijf werd zo bevestigd.

Lees ook: Toch nog een lobbyverbod voor Cora van Nieuwenhuizen en Stientje van Veldhoven

Wat was het probleem? Een bepaalde vorm van regelgeving, genaamd ’ambtelijke circulaire’, werd sinds die datum niet meer gebruikt. Het lobbyverbod zou overgaan naar een andere vorm: de Gedragscode Integriteit Rijk (GIR). Maar daar hebben ambtenaren geen trek in. „De GIR is geen regelgeving, maar is afgeleid van regelgeving”, valt onder meer te lezen.

Lange tijd wordt getwist over het lot van het lobbyverbod wat uiteindelijk simpelweg een stille dood zou sterven en ophield te bestaan – zonder dat de ministers daarover ooit hebben besloten, en zonder dat de Tweede Kamer er iets over hoorden, aldus de Volkskrant.

Gelogen tegen anticorruptiewaakhond

Ondertussen werden de Europese anticorruptiewaakhond Greco en andere internationale organisaties verkeerd ingelicht. Die kregen te horen dat er ’gewoon’ een lobbyverbod bestond in Nederland. Dat was niet langer waar.

Greco had in 2019 nog opvallend veel kritiek op Nederland gehad omdat in ons land helemaal niet streng wordt toegekeken op bijvoorbeeld geschenken, waardoor politici gefêteerd kunnen worden zonder serieus toezicht. Nederland is vatbaar voor corruptie en belangenverstrengeling, zo luidde de conclusie.

De aanbevelingen werden in de wind geslagen, bleek uit een voortgangsrapport deze zomer.

Door Redactie

Toegang tot alle Plus-artikelen?

Dagelijks worden meer dan 100 Plus-artikelen gepubliceerd door de verslaggevers van De Limburger. Steun de regionale journalistiek en word digitaal abonnee vanaf 1,04 per week.

Profiteer nu