Rutte-IV staat na langste formatie ooit dan toch op het bordes

Afbeelding: ANP

Bijna exact een jaar na de val van het vorige kabinet staat Rutte IV maandag op het bordes van Paleis Noordeinde. Deze bordesscène is het sluitstuk van de langste formatie in de Nederlandse parlementaire geschiedenis, als gevolg van een diepe vertrouwenscrisis die eerder in 2021 ontstond.

Het nieuwe kabinet van premier Mark Rutte bestaat net als zijn vorige uit VVD, D66, CDA en ChristenUnie. Maar deze ministersploeg heeft volgens de premier „nieuw elan” ten opzichte van Rutte III. Het kabinet kent veel gezichten van buiten politiek Den Haag, zoals Robbert Dijkgraaf (D66, Onderwijs, Cultuur en Wetenscha), Ernst Kuipers (D66, Volksgezondheid), Conny Helder (VVD, Langdurige Zorg) en Henk Staghouwer (CU, Landbouw). Oudgedienden die terugkeren, krijgen een andere post. Zo gaat voormalig minister van Buitenlandse Zaken Sigrid Kaag naar Financiën, coronaminister Hugo de Jonge gaat Volkshuisvesting doen en Wopke Hoekstra (Financiën) wordt minister van Buitenlandse Zaken.

Rutte IV komt op de bordestrap van Noordeinde te staan, omdat daar meer ruimte is om de coronaregels na te leven dan bij Paleis Huis ten Bosch. D66-leider en eerste vicepremier Kaag is er maandag niet bij vanwege een positieve coronatest. Zij wordt digitaal beëdigd en staat niet op de bordesfoto.

Trappen van het paleis

Voordat de ministers worden gefotografeerd op de trappen van het paleis, worden zij beëdigd door koning Willem-Alexander. De staatssecretarissen van het kabinet staan na hun beëdiging niet op het bordes.

In de middag vindt op de verschillende ministeries de overdracht plaats tussen de oude en nieuwe bewindslieden. Daarna komt de ministersploeg bij elkaar voor hun eerste echte ministerraad. Afgelopen zaterdag hadden ze ook al overleg, maar toen waren zij nog niet beëdigd en officieel dus nog geen minister.

De komst van Rutte IV leek eerder vorig jaar nog allerminst zeker, vanwege het grote onderlinge wantrouwen aan het Binnenhof. Tijdens een debat op 1 april, onder meer over de „functie elders” voor het CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt leek het gedaan met het politieke leven van Rutte. Ook Kaag en Hoekstra steunden met vrijwel de hele Kamer een motie van afkeuring. Kort daarna zei CU-leider Gert-Jan Segers niet meer in een kabinet met Rutte te gaan. Na maanden impasse, waarin meerdere partijen elkaar onderling uitsloten, zei Kaag bereid te zijn weer te gaan regeren met VVD, CDA en CU.

Mannen en vrouwen

Het vierde kabinet van premier Mark Rutte heeft voor het eerst in de parlementaire geschiedenis precies evenveel vrouwelijke als mannelijke bewindslieden. In zijn tweede en derde kabinetten waren de man-vrouwverhouding bij aantreden al meer in balans dan daarvoor gebruikelijk. Maar nog steeds was ruwweg 60 procent man en 40 procent vrouw.

De gemiddelde bewindspersoon in het nieuwe kabinet van Rutte is 50 jaar oud. De nieuwe CU-staatssecretaris Maarten van Ooijen (Jeugd en Preventie) is met zijn 31 jaar een van de jongste ooit.

Koning

Koning Willem-Alexander beëdigt maandag zijn tweede kabinet sinds hij in 2013 koning werd. Hij zal daarna samen met de nieuwe ministersploeg poseren voor de traditionele bordesfoto.

De traditie om een foto te maken van het nieuwe kabinet ontstond in de jaren zeventig. Het eerste kabinet-Biesheuvel was in 1971 de eerste ministersploeg. Zij lieten zich fotograferen met toenmalig koningin Juliana op de trappen van Paleis Huis ten Bosch. De volgende kabinetten ontving ze op het bordes van Paleis Soestdijk.

Koningin Beatrix zette de traditie na haar inhuldiging voort. Bijna alle dertien kabinetten in haar regeerperiode poseerden op de trappen van Paleis Huis ten Bosch. Een keer, bij het aantreden van het kabinet-Van Agt II moest er vanwege slecht weer binnen een foto worden gemaakt. Van het rompkabinet Balkenende III werd in 2006 geen officiële foto gemaakt omdat er toen te weinig nieuwe gezichten waren.

Rutte III was het eerste kabinet dat door koning Willem-Alexander werd ontvangen. De bordesscène vond in oktober 2017 op Paleis Noordeinde plaats omdat Huis ten Bosch op dat moment gerenoveerd werd. Rutte IV komt ook op de bordestrap van Noordeinde te staan.

Op de beelden die maandag worden gemaakt zal aanstaand minister van Financiën, Sigrid Kaag, ontbreken. De leider van D66, die op de foto direct aan de linkerkant van Willem-Alexander had moeten staan, heeft corona en moet daarom thuis blijven. De koning zal haar digitaal beëdigen.

Door Redactie

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & Nieuwsapp. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word abonnee