Robot vaker als onmisbare collega, zeker in een tijd waarin handjes steeds zeldzamer worden

Bij pluimveebedrijf Adams in Hunsel neemt de robot als eierstapelaar het saaie en repeterende werk uit handen.  Afbeelding: ERMINDO ARMINO

Gezocht: loyale en betrouwbare medewerker, 24/7 beschikbaar. De robot werd lang gezien als een bedreiging voor onze banen. Door de nijpende personeelskrapte wordt hij steeds vaker geworven als onmisbare collega.

Robotisering, het is geen kwestie van kunnen, maar onderhand van noodzaak. De lage arbeidsparticipatie en werkloosheid, het historisch hoge aantal vacatures en het beperkte maatschappelijk draagvlak voor nieuwe arbeidsmigranten, laten ondernemers nauwelijks een andere keus.

„De lockdowns en quarantaineverplichtingen in coronatijd hebben de bewustwording nog eens versneld”, zegt Patrick Waltmans van IRS Robotics uit Weert. „De productie bij bedrijven, soms toeleverancier voor grote multinationals, moet immers doordraaien. De investeringsbereidheid is daarom groot.”

Tweedehands

IRS Robotics, al twintig jaar gespecialiseerd in refurbished robots, draaide vorig jaar zijn grootste omzet ooit. „Ook in dit prille jaar is de vraag exponentieel hoog. Temeer omdat nieuwe robots vanwege het wereldwijde chiptekort, een levertijd kennen van zo’n acht tot twaalf maanden. Als ze al te krijgen zijn, want twee derde van alle nieuwe robots heeft China als bestemming.”

Waltmans noemt ze ietwat oneerbiedig werkpaarden. „In zowat elke branche waar sprake is of dreigt van een tekort aan handjes, sorteert men alvast voor. Wie dat niet doet, is blind. En dan gaat het wat de robots betreft zeker niet om vervangende werkgelegenheid. De robot wordt vooral ingezet voor het zware, repeterende werk, zodat de werknemer binnen de onderneming op een meer efficiënte manier kan worden ingezet.”

Robots die karretjes rondrijden in ziekenhuizen, die pakketjes sorteren of pallets met eieren stapelen. Hun inzet is een tijd van aanhoudende personeelsschaarste een deel van de oplossing. „Tackelen we het probleem niet, dan dreigt onze welvaart in een neerwaartse spiraal te belanden”, waarschuwt Ingrid Thijssen van werkgeversorganisatie VNO-NCW. „Door sterke vergrijzing van de bevolking zijn er steeds meer mensen nodig in de zorg. Op dit moment is 1 op de 7 mensen actief in die sector, straks 1 op de 3. Hoeveel blijven er dan nog over voor het bedrijfsleven?”

Orderpickers

De bewustwording over meer robotisering is er al sinds de financiële crisis in 2008. Maar van een echte robotrevolutie is ons land is geen sprake. De meerderheid zweert nog bij domme groei. Michael Vermeer van Robomotive uit Roermond bespeurt wel een sterke dynamiek in met name de logistiek. In distributiecentra, waar nu nog stevig wordt ingezet op buitenlandse orderpickers.

De komende jaren zal de logistiek zoals we die kennen, ingrijpend veranderen. Omdat het reservoir aan goedkope arbeidskrachten uit Oost-Europese landen stilaan opdroogt. Bovendien worden robots door de komst van 5G en verbeterde data-analysemogelijkheden steeds slimmer en kunnen dus meer.

„Veel bedrijven werken nog heel basaal met orderpickers, die in grote magazijnen handmatig werk verrichten. In een tweede fase is sprake van machines die goederen automatisch bufferen of verzamelen. Als Robomotive zijn we al ver met de ontwikkeling van een derde fase, waarin de mens helemaal aan het eind van de keten staat. Omdat onze robot kan ‘zien’, kan hij ook delicate producten als tubes, doosjes en flesjes verzamelen. Niet alles overigens, schoenveters bijvoorbeeld nog niet.”

Terugverdientijd

Grote internationale, logistieke verwerkers zitten in fase twee; enkele ‘koplopers’ al in fase drie. „Ik krijg momenteel veel aanvragen vanuit heel Europa. Veel ondernemers wapenen zich tegen een toekomst met minder beschikbare handjes.”

De terugverdientijd van een robot is volgens Vermeer pakweg drie jaar. „Nu wordt er per bedrijf maatwerk geleverd. Een groot deel van de kosten bestaat uit engineering. Met een meer geüniformeerde aanpak kan al flink op die uitgaven worden bespaard. Dan wordt een businesscase echt interessant.”

Michael Vermeer ziet het als een uitdaging om met name het mkb te overtuigen van de voordelen van een robuuste en onvermoeibare hulp. „Echt, er hoeft niemand te worden ontslagen. Met de komst van de computer werd gevreesd dat secretaresses overbodig zouden worden. Dat bleek dus niet zo. De aard van de werkzaamheden verandert. Sterker, met hetzelfde aantal mensen kan er meer werk worden verzet.”

Door Frans Dreissen

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & Nieuwsapp. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word abonnee