VVD over Rutte: ik zie geen pathologische leugenaar

VVD-Kamerlid Ulysse Ellian in debat met PVV-leider Geert Wilders.  Afbeelding: ANP

Premier Mark Rutte is geen pathologische leugenaar, stelt VVD-Kamerlid Ulysse Ellian in het debat over de gewiste sms’jes van de minister-president. „Ik zie geen patroon van onwaarheden.”

„Ik ga ervan uit dat hij zorgvuldig en integer heeft gehandeld”, zei Ellian. Coalitiegenoten D66 en ChristenUnie zijn kritischer op het handelen van de premier en vinden dat de regels aangescherpt moeten worden.

Ellian reageerde daarmee op de felle kritiek van de oppositie op Rutte. Die stelde dat hij zich gedurende zijn jarenlange premierschap cruciale zaken niet herinnert en op verschillende fronten fouten maakt, maar er telkens dankzij de steun van de coalitiepartijen mee weg komt. De oppositie vindt het onbegrijpelijk dat de VVD de premier blijft beschermen.

Lees ook: Oppositie: gebrek aan transparantie Rutte is een patroon

PVV-leider Geert Wilders wilde van het VVD-Kamerlid weten wanneer Rutte wat hem betreft te ver is gegaan, en sprake is van „betonrot” voor de partij. Voor Wilders is het duidelijk. „Wegwezen.”

Ellian hekelde op zijn beurt de houding van de oppositie die op voorhand Rutte niet gelooft. Voordat de premier zich in de Kamer kan verdedigen, heeft de oppositie haar oordeel al klaar: hij is opnieuw de fout in gegaan door het eigenhandig wissen van sms’jes.

Het VVD-Kamerlid vindt met de oppositie dat het handelen van de overheid in een democratische rechtsstaat controleerbaar moet zijn. Mede daarom moet er snel duidelijkheid komen over de manier waarop premier Mark Rutte zijn sms’jes archiveert.

Volgens Ellian heeft Rutte zich aan de richtlijn gehouden. Het VVD-Kamerlid wil wel weten wat er gebeurt met lange sms’jes die niet kunnen worden doorgestuurd, maar aan een ambtenaar worden voorgelezen. „Dat bevreemdt mij ook.” Ook wil Ellian weten welke mogelijkheden Rutte zelf ziet om de controleerbaarheid van zijn sms’jes te verbeteren.

D66 en CU

Coalitiepartijen D66 en ChristenUnie vinden dat de regels voor het bewaren en archiveren van sms’jes moeten worden aangescherpt. „Die moeten duidelijk en handhaafbaar zijn”, zei D66-Kamerlid Joost Sneller. Een bewindspersoon moet naar zijn idee niet zelf een selectie maken welke sms’jes gewist of doorgestuurd worden.

Omdat ook onder aangescherpte regels onderuit kan worden gekomen, moeten „bewindslieden er daarnaast alles aan doen om open en transparant te zijn om zo het vertrouwen te herwinnen en de controle van de macht mogelijk te maken”, vindt Stieneke van der Graaf (ChristenUnie). De manier waarop Rutte met zijn sms’jes omgaat, heeft volgens Van der Graaf niet aan het vertrouwen bijgedragen.

CDA: vraag is of Rutte zich aan geest van de wet hield

Het CDA vraagt zich af of de manier waarop Mark Rutte omging met de berichten die hij ontving op zijn telefoon wel naar de geest van de wet was. Zelfs als hij volgens de regels formeel zijn berichten mocht weggooien, wil dat niet zeggen dat hij op een correcte manier heeft gehandeld.

„Dat de minister-president een telefoon uit de vorige eeuw gebruikt, is volgens mij niet tegen de letter van de wet. Hij zou zelfs de sms-berichten met zijn telefoon op het kopieerapparaat kunnen leggen, dat kunnen uitprinten en vervolgens kunnen archiveren”, zei CDA-Kamerlid Henri Bontenbal. „Het gaat natuurlijk ook over de geest van de wet: dat het geordend moet zijn, dat het goed doorzoekbaar moet zijn.”

Bontenbal vroeg Rutte verder of hij zelf niet vindt dat hij een voorbeeldfunctie heeft voor de ambtenaren die voor de overheid werken. Hij vindt overigens niet dat Rutte per se alles had moeten opslaan. „Er vindt ergens een selectie plaats”, aldus de CDA’er. „Ik heb ook gevraagd: is het niet kwetsbaar als de minister-president zelf die selectie maakt?”

De CDA’er benadrukte dat iedereen zich aan de regels moet houden, ook de premier.

Oppositiepartijen vroegen aan Bontenbal of hij ook vindt dat er sprake is van een structureel gebrek aan transparantie van de minister-president. „Ik veroordeel de minister-president nu nog niet”, zei Bontenbal op een vraag van Freek Jansen (Forum voor Democratie).

Esther Ouwehand (Partij voor de Dieren) wilde van Bontenbal weten of er contact is geweest tussen de CDA en het ministerie van Rutte, of tussen het CDA en de andere coalitiefracties. „Het simpele antwoord is dat het u niks aangaat”, aldus Bontenbal. Hij zou „geen uitgebreid contact” met het ministerie van Algemene Zaken gehad hebben en zijn inbreng in het debat niet gedeeld hebben met anderen.

Door Redactie

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & Nieuwsapp. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word abonnee