Akkoord EU-leiders over boycot grootste deel Russische olie

Viktor Orbán (m) in gesprek met de Franse president Emmanuel Macron (r) en de Luxemburgse premier Bettel. 

Viktor Orbán (m) in gesprek met de Franse president Emmanuel Macron (r) en de Luxemburgse premier Bettel. © AFP

De EU-leiders hebben tijdens een top in Brussel een politiek akkoord bereikt over een importverbod van Russische olie per schip. De komende dagen moeten de technische details verder worden uitgewerkt door de lidstaten. De Hongaarse premier Victor Orbán neemt het Brussel kwalijk dat ze iedere keer voor de troepen uitlopen.

Alexander Bakker

De Europese Commissie stelde een maand geleden voor om nog dit jaar volledig te stoppen met het afnemen van Russische olie. Dat gaat niet gebeuren. Na wekenlange onderhandelingen hebben de EU-leiders besloten om de strafmaatregel te beperken tot een maritiem importverbod. De sanctie gaat eind dit jaar in. Olie mag dus nog wel via pijpleidingen naar het landenblok blijven vloeien.

Om het effect richting Poetin toch nog wat voor te laten stellen hebben Polen en Duitsland, twee grote afnemers, besloten om vrijwillig te stoppen met het kopen van olie via pijpleidingen. Kroatië, Hongarije, Tsjechië en Slowakije blijven wel langer Russische olie gebruiken. Opvallend is dat de EU-leiders niet hebben afgesproken hoe lang deze vrijstelling mag duren.

Juist dit tijdspad maakte de discussie over het zesde sanctiepakket zo ingewikkeld. De staatshoofden en regeringsleiders hebben dit gevoelige onderwerp nu geparkeerd bij de Europese Commissie. Brussel gaat nu eerst uitzoeken hoeveel jaar deze landen nodig hebben om over te kunnen schakelen naar een andere leverancier. Daarna komt het onderwerp waarschijnlijk weer op het bordje van de EU-leiders.

Charles Michel, de Franse president Emmanuel Macron en de Italiaanse minister-president Mario Draghi in Brussel. 

Charles Michel, de Franse president Emmanuel Macron en de Italiaanse minister-president Mario Draghi in Brussel. © ANP/EPA

Kroatië, Hongarije, Tsjechië en Slowakije hebben te maken met een Sovjet-erfenis: de Droezjba-pijpleiding. Het maakt dat deze landen zeer afhankelijk zijn van Russische olie en niet snel kunnen overstappen op een alternatief.

Premier Mark Rutte reageert verheugd op de komst van een akkoord over een gedeeltelijke boycot. Voor Nederland was het belangrijk dat er een gelijk speelveld blijft in Europa. Er is afgesproken dat bijvoorbeeld Hongarije geen diesel mag maken van goedkopere Russische olie om het vervolgens te verkopen aan landen die geen Russische olie afnemen.

„Ze mogen het alleen gebruiken voor eigen consumptie”, zegt Rutte. „Dat is belangrijk om oneerlijke concurrentie met de haven van Rotterdam te voorkomen.”

Premier Rutte met de Finse premier Sanna Marin, de Griekse premier Kyriakos Mitsotakis en de Belgische premier Alexander De Croo (R). 

Premier Rutte met de Finse premier Sanna Marin, de Griekse premier Kyriakos Mitsotakis en de Belgische premier Alexander De Croo (R). © EPA

Het zesde sanctiepakket, met een olieboycot als belangrijkste onderdeel, werd wekenlang geblokkeerd door Hongarije. De Hongaarse premier Viktor Orbán neemt het vooral de Europese Commissie en kopstuk Ursula von der Leyen kwalijk dat het allemaal zo moeizaam is gelopen.

„De huidige situatie hebben we volledig te danken aan het onverantwoorde gedrag van de Commissie”, sneert Orbán. „Ze kondigen eerst de sancties aan en gaan dan pas kijken naar de consequenties en de oplossingen.”

Lees ook: Rutte in de cockpit van Europa: ‘Hij trekt de rol van Merkel naar zich toe’

Een EU-diplomaat erkent dat Brussel iets te hard van stapel is gelopen, zonder te kijken naar de gevolgen van de zware strafmaatregel. „Maar de Commissie kon bijna niet anders. De druk van de Baltische staten en Polen werd te groot.”

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & Nieuwsapp. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word abonnee

Gerelateerde berichten

Ander Nieuws