Van nul tot nu: Bij sigarenfabrikant Balma in Beek mochten geen katholieke arbeiders in dienst

Briefhoofd tabak- en sigarenfabriek Balma.  © archief Heemkundevereniging Beek

Beek -

In het begin van de twintigste eeuw zorgde de sigarenindustrie voor een (inter)nationale bekendheid van de plaatsnaam Beek.

Paul Mennens - Heemkundevereniging Beek

Binnen de gemeente waren een twintigtal sigarenfabrieken, c.q. -werkplaatsen gevestigd. Honderden bewoners uit de regio verdienden bij onder meer Garé, Hennekens, Retera en Romans hun boterham. Zelfs een tabaksbedrijf uit Amsterdam vestigde zich in Beek.

Balma uit Amsterdam

In 1888 werd de openbare school van Beek verplaatst vanuit het pand Brugstraat 2 naar de nieuwbouw achter het gemeentehuis. Na een periode van leegstand vestigde zich de firma Balma uit Amsterdam in de school. Het hoofdkantoor van de Tabak- en sigarenfabriek V. Balma was gevestigd Aan de Prins Hendrikkade 34 in Amsterdam.

In 1901 nam de familie Balma de Stoom - Tabakspinnerij van weduwe Eug. Hennekens, aan het Wolfeinde, over en verplaatste die naar de Brugstraat. De tabaksbladeren kwam per spoor vanuit Amsterdam en werd in de voormalige school in de Brugstraat gesponnen. De tabaksbladeren verwerkte men tot rollen en die rollen werden door tabaksverkopers te koop aangeboden.

Verbod

Volkert Balma en zijn zoon Herman waren de eerste niet-Beekenaren die een tabaksfabriek in Beek opstartten. Er werkten ongeveer 30 personen. Onder het personeel waren geen katholieke sigarenmakers, want de directie was protestants en de pastoor van Beek verbood de katholieken om bij Balma te werken. Het personeel bestond dus noodgedwongen uit protestantse inwoners uit Beek en Elsloo.

In 1904 waren er al milieuregels in Beek. Het college van burgemeester en wethouders verbood de Beeker sigarenbedrijven om vervuild water in beken en sloten te lozen. Uit een document uit 1904 blijkt dat de firma Balma samenwerkte met andere sigarenfabrieken in Beek (Garé, Retera en Hennekens), want gezamenlijk dienden zij een verzoek tot ontheffing in.

Verenigingsleven

De familie Balma woonde in Maastricht, echter hun zoon Herman was dankzij de familie Hennekens nauw betrokken bij het Beeker verenigingsleven. Herman was onder anderen bestuurslid van de Beeker Liedertafel en de Kunstvereniging Beek. Herman vond ook zijn liefde in Beek. Hij trouwde op 14 oktober 1909 met een meisje uit Beek, Anna Mathilda Hubertina Onnau.

Verhuizing en overname

De firma Balma maakte in 1908 bekend dat de fabriek vanuit Beek verplaatst werd naar de Gubbelstraat in Maastricht, omdat de ruimte in Beek te klein was en geen uitbreiding mogelijk was.

In 1918 werd Balma overgenomen en ging verder onder de naam N.V. Nederlandsche Sigaretten- & Tabaksfabriek. In 1929 veranderde de naam in N.V. Gulden Vlies Sigarenfabrieken.

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & Nieuwsapp. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word abonnee

Meest gelezen

Gemeenteberichten