Van nul tot nu Heuvelland: Banholtenaar sleepte pastoor voor de rechter

De ‘stoel der waarheid’ in de kerk van Mheer. © Ben Rademakers

Mheer -

Het was een ware donderpreek, die pastoor V. op een zondag in april 1854 uitstortte over zijn beminde gelovigen in de parochiekerk van Mheer. Hel en verdoemenis stelde hij enkele parochianen in het vooruitzicht, die hij niet met name noemde maar van wie iedereen wel wist wie de Eerwaarde op het oog had.

Harry van der Bruggen - Stichting Heemkunde Tebannet

Mocht Jan K., een simpele maar eerlijke boerenknecht, er nog aan getwijfeld hebben, dan hebben dorpsgenoten het hem duidelijk gemaakt. Echt, de beschuldigende en bestraffende woorden van de pastoor waren tot hém gericht. En, werd daar dan aan toegevoegd: Jan hoefde zich niet in het openbaar te laten beledigen. Met name Ida C. was daar stellig in. Ida C. was de naaister van Banholt. In haar atelier annex winkeltje voor stoffen en naaigerei, besprak zij geregeld de nieuwtjes van de dag met haar doorgaans goedgeïnformeerd vriendinnen. Zij vonden unaniem dat K. niet over zich heen moest laten lopen.

Verkering

Wat was er gebeurd? Jan K. (27 jaar) had kort geleden verkering aangeknoopt met de onlangs 17 jaar geworden Agnes M. Pastoor V. had vanaf de preekstoel in algemene termen gemaand tot voorzichtigheid in dergelijke situaties. Iedereen begreep natuurlijk wie de pastoor viseerde en wat hij bedoelde met die ‘onvoorzichtigheden’. Maar Jan K. viel niets te verwijten, vond hij zelf. Allemaal leugens, smaad en laster!

Gerechtelijk onderzoek

Jan diende dus een klacht in wegens belediging, lastering en het uitspreken van smaadwoorden. Een gerechtelijk onderzoek werd gestart omtrent de pastoor. Bij de verhoren verklaarde deze, sommige van de hem ten laste gelegde woorden niet te hebben uitgesproken. Andere woorden bekende hij gezegd te hebben, maar ach, hij had het zo kwaad niet bedoeld.

Uitspraak

Bij nader onderzoek door de gerechtelijke instanties bleek dat de lastering slechts eenmaal was uitgesproken. Bij het uitspreken ervan was Jan K. zelf niet tegenwoordig geweest. Ook de getuige Ida C. was niet aanwezig geweest. Noch de klager noch de getuige wist te melden op welke dag de woorden waren uitgesproken.

De aanklacht werd dus ingetrokken. In juli 1855 verbond pastoor V. Jan en Agnes in de echt. De kleine Michiel, genoemd naar de vader van Agnes, werd geboren in september 1856.

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & Nieuwsapp. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word abonnee

Meest gelezen

Eijsden-Margraten

Gemeenteberichten