Dit artikel is exclusief voor abonnees van De Limburger
Dit Plus-artikel lezen? Bekijk onze digitale abonnementen

Vicepremier Sigrid Kaag wacht een kil onthaal in Suriname tijdens missie over slavernij-excuses

Vicepremier Sigrid Kaag. © ANP

Amsterdam -

Vicepremier Sigrid Kaag wacht donderdag een kille ontvangst in Paramaribo, waar ze moet redden wat er te redden valt. Surinaamse volksvertegenwoordigers slijpen de messen en hebben geen goed woord over voor de ‘sorry-reis’ van het kabinet.„Dit werkt averechts.”

Valentijn Bartels

Sigrid Kaag vliegt donderdag naar de Surinaamse hoofdstad Paramaribo om de slavernij-excuses op 19 december te redden, nadat het kabinet zich door politiek gestuntel in de nesten heeft gewerkt nog voordat de goedbedoelde boodschap wereldkundig wordt gemaakt. Daarbij lijkt de Financiën-minister al haar diplomatieke vaardigheden aan te moeten wenden.

De wensenlijstjes van belangenorganisaties stapelen zich op, terwijl het kabinet is vergeten om het programma met het Surinaamse parlement en de regering af te stemmen. Desondanks wil minister Franc Weerwind (Rechtsbescherming) in Suriname in gesprek over de boodschap die premier Mark Rutte komende maandag vanuit het Nationaal Archief in Den Haag uitspreekt.

De aanpak van het kabinet is ­onvergeeflijk, vinden kritische ­leden van het Surinaamse parlement: De Nationale Assemblée. „Het is een heel ernstige zaak hoe het tot op heden is verlopen”, zegt vicevoorzitter Dew Sharman van de grootste regeringspartij VHP. De parlementariër – tevens voorzitter van de landelijke commissie mensenrechten – denkt bovendien dat ruis op de lijn voor­komen had kunnen worden. „Formeel is de regering niet op de hoogte gebracht van de plannen, de president moest het uit de media vernemen.”

Sharman kraakt vooral de organisatie van Nederlandse zijde. Het steekt hem dat wel is gesproken met allerlei belangenorganisaties, maar dat volksvertegenwoordigers in het parlement en de regering zijn gepasseerd. „Minister Kaag spreekt nu vrijdag pas met de voorzitter van De Nationale Assemblée, ik zal ook aanschuiven bij dat gesprek. Maar het contact is tot nu toe heel slecht geweest.”

De Surinaamse president Chan Santokhi – ook van de VHP – zei deze week al ‘de kwestie van de excuses’ graag op politiek niveau met Nederland te willen bespreken.

Nooit akkoord

NDP-fractieleider Rabindre Parmessar noemt de aanpak van het Nederlandse kabinet ‘ad hoc’ en zegt dat die zelfs averechts werkt. „De intentie is een goede zaak, maar op deze manier kunnen we nooit akkoord gaan met excuses. Nu worden ze opgelegd, maar er had overleg moeten plaatsvinden over de vorm, de datum en de inhoud.”

Het steekt de partij, waarvan oud-president en veroordeeld drugscrimineel Desi Bouterse voorzitter is, dat belangenorganisaties afzonderlijk naar Nederland worden gehaald om daar hun wensenlijsten te bespreken. „We zijn een zelfstandige natie en er moet met de regering worden gesproken. Nu is de Nederlandse methode verdeel-en-heers.” Parmessar benadrukt dat de excuses onder een vergrootglas liggen omdat het om een unieke situatie gaat, die mogelijk elders navolging krijgt. „Geef ons de tijd om daarover af te stemmen.”

Volgens NPS-leider Gregory Rusland had er direct overleg moeten zijn ‘op het hoogste niveau’. „Omdat er anders allerlei groeperingen komen die menen mee te mogen praten namens de nazaten. Maar de hoogste vertegenwoordiging is natuurlijk de regering.” De leider van de partij die bekende presidenten als Johan Pengel, Henck Arron en Ronald Venetiaan voortbracht, denkt dat met een bliksembezoek van Kaag en Weerwind de kous nog lang niet af is. „Er moet worden gekeken naar reparatie. Er zijn zaken die nog duidelijk het gevolg zijn van het slavernijv­erleden, daar moet op worden ingesprongen.”

Minister Kaag heeft vrijdag een druk programma in Suriname. Haar woordvoerder bevestigt dat de vicepremier in gesprek zal gaan met president Santokhi, voorzitter Marinus Bee van De Nationale Assemblée en parlementariër Sharman in zijn rol als voorzitter van de mensenrechtencommissie.

Hoogspanning

Ondertussen staat de sorry-reis onder hoogspanning en stapelen de eisen van belangenpartijen zich op. Voorzitter Armand Zunder van de Nationale Reparatie Commissie Suriname (NRCS) vindt zelfs dat de Nederlandse excuses voor het slavernijverleden gepaard moeten gaan met een ­reparatieprogramma van miljarden euro’s. Johan Roozer van het Surinaamse Nationaal Comité Herdenking Slavernij vindt dat ‘een wit persoon’ excuses moet maken, waardoor de afvaardiging van minister Weerwind op maandag onder druk is komen te staan.

Lees ook